فصلنامه روان شناسی تربیتی

چکیده این پژوهش با هدف تدوین و اعتباریابی بستة آموزشیِ یادگیری سازگار با مغز مبتنی بر نظریۀ کاین و اثربخشی آن بر مجذوبیّت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع ابتدایی انجام شد. نمونة آماری به منظور اعتباریابی بستة آموزشی تولید شده شامل 15 نفر از صاحب‌نظرانی بود که در موضوع یادگیری سازگار با مغز دارای تخصص بودند که به روش هدفمند انتخاب شدند. نمونة آماری در بخش کمی 4۰ نفر از دانش‌آموزان دورۀ مقطع ابتدایی منطقة 2 تهران بود که با روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامۀ مجذوبیّت تحصیلی (ریو،2013) بود. این پرسش‌نامه‌ پیش و پس از اجرای بستة آموزشی، از دو گروه آزمایش و کنترل به‌عنوان پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری پس از 3 ماه گرفته شد. تجزیه و تحلیل آماری در بخش کمّی، با استفاده از تحلیل کوواریانس در نرم‌‌افزار SPSS25 انجام شد. نتایج در بخش کیفی نشان داد که که بستة آموزشیِ یادگیری سازگار با مغز مبتنی بر نظریۀ کاین از روایی مناسبی برخوردار است. در بخش کمّی، نتایج آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که میانگین مجذوبیّت تحصیلی گروه دریافت‌کنندۀ آموزش یادگیری سازگار با مغز مبتنی بر نظریۀ کاین از دانش‌آموزان در گروه کنترل بیشتر بود (001/0sig = ). تأثیر این مداخلۀ آموزشی پس از گذشت سه ماه نیز پایدار بود. بنابراین بستة آموزشیِ یادگیری سازگار با مغز مبتنی بر نظریۀ کاین بر مجذوبیّت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع ابتدایی مؤثّر بود.این بستة آموزشی می‌تواند ابزار مؤثّر و کاربردی در راستای ایجاد یادگیری معنی‌دار و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر باشد.

چکیده هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر استفاده از بازی‌های آموزشی دیجیتال(چندکاربره و تک‌کاربره) بر سرعت پردازش اطلاعات و انتقال یادگیری درس ریاضی در دانش‌آموزان دختر پایه چهارم ابتدایی است.
روش پژوهش حاضر، شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل است. بدین‌منظور از آزمون سرعت پردازش(ZVT و آزمون محقق‌ساخته ریاضی جهت سنجش انتقال یادگیری بر روی هرسه گروه از دانش‌آموزان اجرا گردید. گروه‌های آزمایش هرکدام یکی از بازی آموزشیPenguin Jump و بازی‌آموزشی‌ Tricks Workout Math را به مدت هشت جلسه‌ی یک‌ساعته را انجام دادند. تفاوت دو گروه آزمایش در ویژگی و نوع بازی‌های انتخابی است بطوریکه یکی ازگروه‌های آزمایش بازی‌آموزشیPenguin Jump که یک بازی چند‌کاربره(تعامل انسان با انسان) است که بصورت آنلاین مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ برای گروه آزمایش دوم، بازی آموزشیTricks Workout Math که یک بازی تک‌کاربره(تعامل انسان با رایانه) است و بصورت آفلاین مورد استفاده قرار می‌گیرد ارائه شد.
یافته‌ها: نسبت F تحلیل کواریانس برای انتقال یادگیری (05/0>P و03/19 F=) و برای سرعت پردازش اطلاعات (05/0>P و 28/8 F=) به دست آمد. این یافته‌ها نشان می‌دهند که در متغیرهای وابسته شامل سرعت‌پردازش‌اطلاعات، انتقال یادگیری بین گروه‌های‌گواه و آزمایش تفاوت‌معناداری دیده می‌شود. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که هر دو بازی‌ آموزشی دیجیتال (تک کاربره و چندکاربره) بر بهبود سرعت پردازش اطلاعات و انتقال یادگیری درس ریاضی در دانش‌آموزان دختر پایه چهارم دبستان اثرگذار بوده است.

چکیده پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی آموزش فرزندپروری با رویکرد آدلر - درایکورس بر همدلی و جرأت‌ورزی دانش‌آموزان دبستان دخترانه زهرا مردانی2 با طرح پژوهشی نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه مادرانِ دانش آموزان مقطع دبستان زهرا مردانی2 شهر تهران در سال تحصیلی 1398-1399 بود و از روش نمونه‌گیری در دسترس استفاده گردید. گروه نمونه شامل ۳۰ نفر از مادران، به‌صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش قرار گرفتند و به پرسشنامه علاقه اجتماعی علیزاده و همکاران (1394) پاسخ دادند. گروه آزمایش، در یک دوره‌ی 10 جلسه‌ای 60 دقیقه‌ای فرزندپروری با رویکرد آدلر - درایکورس شرکت داده شدند و در پایان دوره‌ی آموزشی، گروه کنترل و آزمایش 15 نفره مورد پس‌آزمون قرار گرفتند. کلیه آموزش‌ها و آزمون‌ها به‌صورت مجازی صورت گرفت. داده‌ها به کمک SPSS تحلیل شد. نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه همدلی و جرأت‌ورزی در گروه‌های آزمایش و کنترل درمرحله پس‌آزمون نشان داد به ترتیب سطح معناداری با مقدار 001/ 0و 011/0 در دو گروه دارای تفاوت معنادار هستند. باتوجه‌ به بالاتر بودن میانگین نمرات گروه آزمایش در پس‌آزمون، می‌توان نتیجه گرفت که آموزش فرزندپروری با رویکرد آدلر درایکورس بر همدلی و جرأت‌ورزی کودکان تأثیر معناداری داشته و باعث افزایش همدلی و جرات‌ورزی در کودکان شده است.

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای حساسیت اخلاقی در رابطه‌ بین کمال‌گرایی مثبت و بی‌صداقتی تحصیلی دانشجویان دانشگاه یاسوج بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانشجویان دانشگاه یاسوج بود که از این جامعه نمونه‌ای به حجم 365 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند و پرسشنامه‌های کمال‌گرایی مثبت Terry Short et al (1995)، حساسیت اخلاقی Narvaez (2001) و بی‌صداقتی تحصیلی McCabe & Treviño (1996) میان افراد نمونه توزیع گردید. ارزیابی مدل پیشنهادی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد الگوی پیشنهادی از برازش خوبی با داده‌ها برخوردار است. در خصوص اثرات مستقیم یافته‌ها نشان دادند کمال‌گرایی مثبت بر حساسیت اخلاقی اثر مثبت و معنادار و بر بی‌صداقتی تحصیلی اثر منفی و معنی‌دار دارد. همچنین حساسیت اخلاقی بر بی‌صداقتی تحصیلی اثر معنادار نداشت. دیگر یافته‌ها نشان داد حساسیت اخلاقی در رابطه میان کمال‌گرایی مثبت و بی‌صداقتی تحصیلی نقش واسطه‌ای ندارد؛ لذا پیشنهاد می‌شود برای افزایش حساسیت اخلاقی و در نتیجه کاهش بی‌صداقتی تحصیلیِ دانشجویان، پرورش کمال‌گرایی مثبت آن‌ها مورد توجه قرار گیرد.

چکیده مطالعه حاضر با هدف بررسی روابط بین کارکردهای اجرایی، انگیزه تحصیلی، اضطراب و افسردگی در بین دانش‌آموزان دارای اختلالات یادگیری انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها توصیفی–همبستگی و با رویکرد مدل سازی تحلیل مسیر انجام شد. جامعه آماری تمامی دانش‌آموزان دوره اول متوسطه دارای اختلال یادگیری در سال 1403 در شهر تهران بود که با استفاده از نمونه‌گیری خوشه ای چند مرحله ای ابتدا به صورت تصادفی شهر مورد بررسی به چهار خوشه شمال، جنوب، شرق و غرب تقسیم شد و از هر ناحیه 15 مدرسه و از هر مدرسه چهار کلاس از دوره اول متوسطه انتخاب شد با بهره‌گیری از ملاک‌های DSM-IV دانش آموزان دارای اختلال یادگیری در حدود 300 نفر طبق چک لیست‌های ریاضیات، خواندن و نوشتن تشخیص داده شدند که از بین این تعداد 170 نفر به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌های استفاده شد که روایی و پایایی این ابزارها در مطالعات قبلی مورد تایید بودند در این مطالعه نیز با بهره‌گیری از روایی صوری و همچنین با استفاده از روش الفای کرونباخ روایی و پایایی تایید شد. یافته‌های این تحقیق نشان داد که کارکردهای اجرایی اثر مستقیمی بر انگیزش درونی و بیرونی دارد؛ همچنین نتایج نشان داد افسردگی و اضطراب هر دو بر انگیزش درونی و بیرونی اثر منفی دارند. این یافته‌ها اهمیت کارکردهای اجرایی در انگیزش تحصیلی و همچنین اثر منفی افسردگی و اضطراب در کاهش انگیرش تحصیلی را در بین دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری را نشان می‌دهد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی شبیه‌سازی ذهنی فرآیندی و فرآورده‌ای بر انعطاف‌پذیری‌ شناختی، اهمال‌کاری تحصیلی و عملکرد تحصیلی ‌دانش‌آموزان متوسطه‌ی دوره‌ی دوم انجام شد. این پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل همه‌ی دانش-آموزان متوسطه‌ی دوم شهر بادرود در سال 1403 بودند که از میان آنها، 30 نفر به روش نمونه‌گیری غیرتصادفی از نوع در دسترس انتخاب شدند. سپس، آزمودنی‌های گروه آزمایش، به مدت 8 جلسه‌ی یک ساعته آموزش پروتکل شبیه‌سازی ذهنی فرآیندی و فرآورده‌ای دریافت کردند. جهت ارزیابی آزمودنی‌ها نیز از پرسشنامه‌های انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و واندروال (2010)، اهمال‌کاری تحصیلی سولومون و راث بلوم (1984) و عملکرد تحصیلی تیلور و فام (1999) استفاده شد. داده‌های گردآوری شده با استفاده از آزمودن تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم‌افزار SPSS-27 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان داد که شبیه‌سازی ذهنی فرآیندی و فرآورده‌ای بر انعطاف‌پذیری شناختی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه دوره دوم اثر مثبت و معناداری داشت (05/0>P). با این وجود، این مداخله بر اهمال‌کاری تحصیلی این گروه از دانش‌آموزان اثر معناداری نداشته است (05/0<P). برنامه آموزش شبیه‌سازی ذهنی فرآیندی و فرآورده‌ای می‌تواند به عنوان یک مداخله‌ی سودمند برای بهبود انعطاف‌پذیری شناختی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه‌ی دوره دوم مورد استفاده قرار گیرد.

چکیده هدف از انجام این پژوهش بررسی مدل یابی معادلات ساختاری بی‌صداقتی تحصیلی بر اساس باورهای ضمنی هوش با نقش میانجی هویت اخلاقی در دانش‌آموزان شهر تهران انجام‌شده است. طرح پژوهش توصیفی از نوع مدل‏سازی معادلات ساختاری بود. این پژوهش با حضور 500 نفر به روش نمونه‏گیری در دسترس از بین دانش‌آموزان دوره اول متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی 1401-1400 به روش آنلاین انجام شد. برای اندازه‏گیری متغیرهای پژوهش از مقیاس بی‌صداقتی تحصیلی (ویترسپون و همکاران، 2010)، مقیاس نظریه تلویحی هوش (عبدالفتاح و یاتس، 2006) و پرسشنامه هویت اخلاقی (بلک و رینودلدز، 2016) استفاده شد. داده‌ها با ضریب همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار SPSS و AMOS نسخه 24 تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین باورهای ضمنی هوش و هویت اخلاقی با بی‌صداقتی تحصیلی رابطه معناداری وجود دارد (01/0>P). همچنین نتایج یافته‌ها نشان داد مسیرهای مستقیم این پژوهش معنادار شدند و مسیرهای غیرمستقیم باورهای ضمنی هوش از طریق نقش میانجی هویت اخلاقی بر بی‌صداقتی تحصیلی دانش‌آموزان معنادار بود. بر اساس یافته‏های این پژوهش، مدل نهایی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود (073/0=RMSEA و 05/0>P-value) و مدل نهایی ارزیابی‌شده از برازندگی مطلوبی برخوردار است و گام مهمی در جهت شناخت عوامل مؤثر بر بی‌صداقتی تحصیلی در بین دانش‏آموزان دوره اول متوسطه شهر تهران است.

چکیده هدف پژوهش ، بررسی رابطه ی مهارت های فراشناختی با خلاقیت هیجانی در دانشجویان حضوری و الکترونیکی دانشگاه اصفهان بود.پژوهش حاضر از نوع توصیفی- همبستگی و جامعه ی آماری آن شامل کلیه ی دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد حضوری و الکترونیکی در این دانشگاه بود. نمونه ی پژوهش شامل 235نفر (83 نفر الکترونیکی و 152 نفر حضوری) بود که به روش نمونه گیری تمام شمار ( برای دانشجویان الکترونیکی ) و نمونه گیری طبقه ای با اختصاص متناسب ( برای دانشجویان حضوری ) انتخاب شدند. ابزارگرد آوری داده ها شامل پرسشنامه مهارت های فراشناختی ولز(1997) و پرسشنامه خلاقیت هیجانی آوریل (1999) بود. داده ها با استفاده از آزمون کالموگروف-اسمیرنف، ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون و آزمون تی تحلیل شدند .‌ نتایج نشان داد بین کلیه ی مولفه های مهارت های فراشناختی و خلاقیت هیجانی در هر دو گروه دانشجویان رابطه ی معناداری وجود دارد (05p≤/) . درحالی‌که بین برخی از مولفه های مهارت های فراشناختی با خلاقیت هیجانی دانشجویان الکترونیکی رابطه معنی دار وجود داشت (05p≤/) . همچنین تفاوت های جنسیتی معناداری در مهارت های فراشناختی و همچنین خلاقیت هیجانی دانشجویان مشاهده شد.

چکیده پژوهش حاضر باهدف مرور اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله بر اضطراب در قالب فرا تحلیل انجام گرفت. جامعه آماری فرا تحلیل حاضر، پژوهش‌های در دسترس مرتبط با اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله بر اضطراب در بانک‌های اطلاعاتی رایانه‌ای در دسترس در ایران، از قبیل پایگاه علمی جهاد دانشگاهی (SID)، بانک اطلاعات نشریات کشور (مگیران)، پایگاه مجلات تخصصی نور (نورمگز) در بین سال‌های 1380 تا 1401 و همچنین پایگاه‌های علمی خارجی Science Direct، PubMed و Google Scholar که در سال‌های 2000 تا 2022 منتشرشده‌اند، است. بر اساس ملاک‌های تعریف‌شده ورود و خروج پژوهش‌های اولیه، 21 اندازه اثر از 22 مطالعه اولیه توسط نرم‌افزار CMA موردبررسی و تحلیل قرار گرفتند. میزان اندازه اثر ترکیبی کل با توجه به معیار کوهن بزرگ ارزیابی شد و بیانگر اثر مثبت آموزش مهارت حل مسئله بر اضطراب است. ازآنجاکه روش آمــوزش حــل مســئله بــه ارتقــاء مهــارت بالینــی، کاهــش اضطــراب و اســترس منجر می‌شود، بنابرایــن پیشــنهاد می‌شود آموزش مهارت‌های حــل مســئله در برنامه آموزشی مدارس گنجانده شود