فصلنامه روان شناسی تربیتی

چکیده هدف پژوهش حاضر اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تنظیم شناختی هیجان و باور‌های خودکارآمدی در دانشجویان دختر بود نوع پژوهش ، نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و آزمون پیگیری بود. جامعه مورد مطالعه شامل کلیه دانشجویان دختر مقطع کارشناسی دانشگاه رازی در سال تحصیلی 95-96 بود. از جامعه فوق 30 نفر با توجه به معیار‌های ورود و خروج انتخاب و به صورت تصادفی خوشه ای در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند(هر گروه 15 نفر). گروه آزمایشی طی 8 جلسه نود دقیقه ای، (هر هفته یک جلسه) آموزش گروهی پذیرش و تعهد را دریافت کردند. ابزار‌های پژوهش شامل پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان( (CERQ و پرسشنامه باور-های خودکارآمدی شرر بود. داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس چند‌متغیره تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش در مرحله پس-آزمون و پیگیری نشان داد بین دو گروه آزمایش و گواه از نظر تنظیم شناختی هیجان و باور‌های خودکارآمدی تفاوت معناداری وجود دارد(001/0>p).

چکیده هدف از پژوهش حاضر تحلیل دورة تأمین مدرس برنامة ملّی شناسایی و هدایت استعدادهای برتر(شهاب)، نظارت و ارزشیابی این دوره در طول سال های 93-95 است. در اولین گام با انجام مطالعات کتابخانه ای مدلی برای ارزیابی کیفیت آموزش دورة تأمین مدرّسان میانی انتخاب شد .در گام دوم با استفاده از مدل ، به مقایسه و دسته بندی این معیارها و شاخص ها نسبت به یکدیگر پرداخته شد.در گام سوم، پرسشنامه ای برای سنجش معیارها و شاخص های یافته شده طراحی شد و در گام چهارم، با استفاده از همان شاخص ها به ارزیابی عملکرد دوره های آموزشی برگزار شده در سال های 93، 94 و 95 پرداخته شده است. داده های حاصل از پرسشنامه در دو سطح کمی و کیفی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند. در بخش کمی با استفاده از نرم افزار Spss23 و با آزمون آماری تحلیل واریانس،نتایج بررسی و تحلیل شدند. در بخش کیفی با استفاده از تکنیک تحلیل محتوا انتقادات، پیشنهادها و نظرات شرکت کنندگان دورة تأمین مدرسان استانی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته و در جداولی خلاصه شدند. یافته ها نشان دادند که محتوای علمی، کیفیت محیط آموزشی و روش تدریس اعضای هیئت علمی در سال 95 به طور معناداری از سال های 93 و 94 بهتر بوده است. تحلیل نتایج مسایلی را مطرح ساخت که پاسخ به آن ها و برنامه ریزی مناسب ، می تواند گام موثری در بالا بردن کیفیت دورة تأمین مدرس برنامة شهاب باشد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش حل مسئلۀ اجتماعی بر سازگاری و خودکارآمدی دانش‏آموزان زورگو انجام گرفت. روش پژوهش، نیمه‎‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری پژوهش را تمامی دانش‏آموزان زورگو در مدارس شهر پارس‌آباد در سال‏تحصیلی 94-1393 تشکیل می‌دادند که از میان آن‌ها 32 دانش‏آموز زورگو با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای، انتخاب شده و به‌طور تصادفی در گروه آزمایش (16 نفر) و گروه کنترل (16 نفر) جایگزین شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس تجدیدنظر شدۀ زورگویی، پرسشنامۀ سازگاری دانش‌آموزان و پرسشنامۀ خودکارآمدی استفاده شد. گروه آزمایش در 8 جلسه تحت آموزش حل مسئلۀ اجتماعی قرار گرفت و در طی این جلسات به گروه کنترل هیچ نوع آموزشی داده نشد. داده‌ها با روش آماری کوواریانس چندمتغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد بین دانش‏آموزان گروه آزمایش و گروه کنترل در سازگاری (تحصیلی، اجتماعی و هیجانی) و خودکارآمدی (تحصیلی، اجتماعی و هیجانی) تفاوت معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر میانگین مولفه‏های سازگاری و خودکارآمدی گروه آزمایش بعد از آموزش حل مسئلۀ اجتماعی افزایش یافته بود. این نتایج حاکی از آن است که آموزش حل مسئلۀ اجتماعی می‌تواند سازگاری و خودکارآمدی دانش‌آموزان زورگو را تعدیل کند.

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر اجتماع یادگیری بر مهارت‌های اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه علامه طباطبائی تهران بود. بر اساس هدف اصلی از روش پژوهش حاضر از نوع پیش‌آزمون پس‌آزمون دو گروهی (برای متغیر مهارت‌های اجتماعی) و پس‌آزمون دو گروهی (برای متغیر پیشرفت تحصیلی) برای بررسی استفاده شد. جامعه پژوهش حاضر دانشجویان دانشکده روانشناسی علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی بودند. از بین جامعه آماری تعداد 14 نفر به‌عنوان افراد نمونه انتخاب شدند که به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. نتایج آزمون تحلیل کوواریانس برای آزمون مهارت‌های اجتماعی در سطح اطمینان 95 درصد (05/0P<) معنادار بود و نشان داد که اجتماع یادگیری بر مهارت‌های اجتماعی تأثیر دارد و آن را افزایش می‌دهد. نتایج آزمون t نیز نشان داد که بین میزان پیشرفت تحصیلی دانشجویان در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی‌داری وجود دارد، به عبارتی دانشجویانی که با روش اجتماع یادگیری آموزش دیده‌اند از پیشرفت تحصیلی بیشتری برخوردار بوده‌اند. پیشنهاد می‌شود در دانشگاه‌ها و مؤسساتی که زیرساخت‌های روش اجتماع یادگیری آماده است، اساتید و مربیان از این روش برای ارتقاء سطح مهارت‌های اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان استفاده کنند.

چکیده چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی نقش کارکردهای سبک تفکر و خودکارآمدی در میزان آمادگی دانشجویان برای حضور در دوره‌های آموزش الکترونیکی بود. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری آن شامل کلیه دانشجویان دانشگاه خوارزمی در سال تحصیلی 93-92 بود که از بین آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای نسبی 250 نفر انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های خودکارآمدی عمومی شرر و آدامز، کارکردهای سبک تفکر واگنر و استرنبرگ و مقیاس آمادگی ورودی یادگیرنده به برنامه درسی دوره‌های الکترونیکی استفاده شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از شاخص‌های آمار توصیفی (میانگین، انحراف استاندارد،) و روش‌های آمار استنباطی (t گروه‌های مستقل و همبستگی پیرسون و رگرسیون) استفاده شد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که بین کارکردهای سبک تفکر و خودکارآمدی با آمادگی برای حضور در دوره‌های الکترونیکی رابطه معناداری وجود دارد و می‌توان از طریق کارکردهای سبک تفکر و خودکارآمدی، آمادگی دانشجویان برای حضور در دوره‌های الکترونیکی را پیش‌بینی کرد. همچنین نتایج آزمون t گروه‌های مستقل نشان داد که بین دانشجویان دختر و پسر و دانشجویان کارشناسی و تحصیلات تکمیلی از لحاظ میزان آمادگی برای حضور در دوره‌های الکترونیکی تفاوت معناداری وجود ندارد. سبک تفکر و خودکارآمدی در میزان آمادگی دانشجویان برای حضور در برنامه‌های درسی دوره‌های آموزش الکترونیکی مؤثر می‌باشند.

چکیده هدف پژوهش حاضر رابطه میزان استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی با احساس تنهایی و خیانت زناشویی در دانشجویان است. روش تحقیق توصیفی-همبستگی می باشد. جامعه آماری در این پژوهش شامل کلیه دانشجویان متأهل دانشگاه پیام نور کرمان می باشد که تعداد 100 نفر از آن ها از طریق جدول مورگان و به روش نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری در این پژوهش پرسشنامه احساس تنهایی آشر، هایمل و رنشاو(1984) و خیانت زناشویی مرامی و خادمی(1392) می باشد. تجزیه و تحلیل داده ها به روش ضریب همبستگی پیرسون صورت گرفت. نتایج نشان داد بین میزان استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی با احساس تنهایی در دانشجویان رابطه معنی داری وجود ندارد (0/01<P). بین میزان استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی با احساس تنهایی اجتماعی و عاطفی در دانشجویان رابطه معنی داری وجود ندارد (0/05<P). بین میزان استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی با خیانت زناشویی در دانشجویان رابطه معنی داری وجود دارد 0/01>P).

چکیده هدف پژوهش حاضر تبیین انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان بر مبنای جهت‌گیری انگیزشی ادراک شده والدین و معلمان با میانجی‌گری نیازهای اساسی روان‌شناختی است. به این منظور نمونه‌ای شامل 404 دانش‌آموز دوره متوسطه با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای مرحله‌ای از دبیرستان‌های همدان انتخاب شده، سپس مقیاس‌های‌ انگیزش تحصیلی، جهت‌گیری انگیزشی ادراک شده والدین، جهت‌گیری انگیزشی ادراک شده معلمان و نیازهای اساسی روان‌شناختی روی آنان اجرا شد. داده‌ها با استفاده از الگوی معادله‌ی ساختاری (SEM) تحلیل گردید. مدل‌ نهایی یک الگوی خاص از روابط متغیرهای پژوهش با یکدیگر را نشان داد که 44/0 از تغییرات انگیزش درونی، 37/0 انگیزش بیرونی و 22/0 بی‌انگیزگی را تبیین می‌کند. شاخص‌های برازش مدل، برازش مدل را با داده‌ها نشان می‌دهد (81/1= 2χ،61/0=P ، 01/0=RMSEA، 00/1=GFI، 99/0=AGFI، 00/1=CFI، 99/0=NFI). اثر مستقیم جهت‌گیری انگیزشی والدین بر انگیزش تحصیلی تأیید نشد اما اثر غیر مستقیم آن با میانجی‌گری نیازهای روان‌شناختی بر انگیزش درونی، بیرونی و بی‌انگیزگی مورد تأیید قرار گرفت. اثر مستقیم و غیرمستقیم جهت‌گیری انگیزشی معلمان نیز بر هر سه بعد انگیزش معنادار بود. جهت‌گیری انگیزشی معلمان بیش از جهت‌گیری انگیزشی والدین تبیین‌کننده‌ی انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان بود که نشان دهنده اهمیت اساسی نقش جو کلاس و جهت‌گیری انگیزشی معلمان در انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان است.

چکیده برای بررسی ویژگی‏های روان‏سنجی فهرست شادکامی پمبرتون (هرواس و وازکز، 2013)، 677 (481 زن، 196 مرد) دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی شهر تهران در سال تحصیلی 95-1394 به شیوه نمونه‏برداری مرحله‏ای انتخاب شدند و به فهرست شادکامی پمبرتون پاسخ دادند. با محاسبه همبستگی هر مادّه با نمره کل و تحلیل عاملی تأییدی مادّه‏های فهرست، مادّه‏‏ای حذف نشد. اعتبار فهرست از طریق همسانی درونی 90/0 و اعتبار بازآزمایی آن 92/0 به‏دست آمد. به‏منظور مطالعه روایی همگرای این فهرست، همبستگی آن با سیاهه شادکامی آکسفورد، مقیاس حرمت خود روزنبرگ و مقیاس درونی بودن، افراد قدرتمند و شانس لونسون و برای روایی واگرا همبستگی آن با سیاهه افسردگی بک و مقیاس نوروزگرایی سیاهه شخصیت آیزنک محاسبه شد. ضرایب روایی همگرا از 52/0 تا 83/0 و روایی واگرا از 72/0- تا 80/0- به‏ دست آمد. نتایج تحلیل مؤلفه‏های اصلی و چرخش‏های واریماکس و ابلیمین منجر به استخراج یک عامل شد، که 47 درصد واریانس کل را تبیین کرد. ساختار تک‏عاملی فهرست تأیید شد و همه شاخص‏ها برازش خوبی را نشان داد. درمجموع، نتایج این پژوهش نشان می‏دهد که فهرست شادکامی پمبرتون ابزاری معتبر در نمونه دانشجویی است و می‏تواند در پژوهش‏های آتی سودمند باشد.

چکیده باسمه تعالی
مبانی تفسیر تربیتی قرآن
محمد حسین خوانین زاده1،محمدد انصاری راد2،معصومه واسعی3
چکیده
قرآن کتاب جاویدان است که برای هدایت بشر نازل شد. این کتاب آسمانی با سبک مختلف قابل تفسیر است که یکی از آنها تفسیر تربیتی است که می تواند دست آوردهای مهمی داشته باشد. از تفسیر تربیتی چند نوع برداشت می شود؛ الف: بیان و تفسیر آیاتی است که مستقیماً به مسأله تربیت و ابعاد و اهداف و مبانی و روش ها و عوامل و موانع آن اشاره دارد. ب: استخراج نکات، نظریه ها، یا نظام جامع تربیتی از آیات قرآن است. ج: نگاه برون متنی به قرآن به این معنا که ببینیم گزاره ها و نظریات علمی ثابت شده در علوم تربیتی تا چه میزان به کار تربیت می آید.
مرحوم علامه طباطبائی بیان می دارد:تمامی آیات قرانی که نازل شده اند،اعم از محکمات ومتشابهات،عام وخاص،مطلق ومقید،مجمل ومبین،ناسخ ومنسوخ و...همگی آیات الهی برای هدایت بشر نازل شده اند.
در آیات قران کریم برخی ایات آمده که بیانگر جنبه هدایتی قران است .مانند:هدی للناس،هدی للمتقین،هدی للمومنین
:قرآن باعث هدایت همه انسانها،باعث هدایت پرهیزکاران و باعث هدایت انسانهای مومن است.

واژه های کلیدی:مبانی،تفسیر،قرآن،تربیت،تفسیر تربیتی
1-دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی khavaninzadeh@atu.ac.ir
2-ددانشجوی دکتری علوم قران وحدیث دانشگاه تربیت مدرس dr.ansarirad@gmail.com
3-کارشناس ارشد علوم وتحقیقات تهران vasei_h@yahoo.com