فصلنامه روان شناسی تربیتی

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان تأثیر منتورینگ تلفیقی به عنوان یک راهبرد آموزش و توسعه بر میزان یادگیری و یادداری مدیران میانی شرکت ایران خودرو دیزل انجام شد. این پژوهش به صورت آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. بدین منظور 40 نفر به عنوان مدیر میانی از بین رؤسای کل شرکت به عنوان آزمودنی‌های پژوهش انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه 20 نفره در قالب گروه آزمایش و گروه کنترل قرار گرفتند. پیش از مداخله آزمایشی، گروه‌های آزمایش و کنترل توسط پیش آزمون که برگردان بومی سازی شده از آزمون حل مسئله موسسه مکنزی می­باشد، مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت 5 ماه در برنامه منتورینگ تلفیقی شرکت کردند در حالی که گروه کنترل در یک دوره آموزشی حضوری مرسوّم با محتوای مشابه آنچه که در برنامه منتورینگ در حال پیگیری بود، شرکت کردند. در پایان گروه‌های آزمایش و کنترل در پس آزمون شرکت کردند و بعد از 2 ماه در همان آزمون جهت اندازه­گیری میزان یادداری شرکت نمودند. داده­ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیری(منکووا) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که منتورینگ تلفیقی در میزان یادگیری یادداری با (05/0p<) تأثیر معناداری داشته است. نتایج این مطالعه نشان داد که در زمینه توسعه شایستگی­های مدیران که مستلزم یادگیری در سطوح بالاست، منتورینگ تلفیقی در مقایسه با آموزش­های مرسوّم ضمن خدمت، بر یادگیری و یادداری بیشتری منجر می‌شود. 

چکیده آموزش دانشگاهی از الزامات رشته کتابداری و اطّلاع‏رسانی برای تربیت نیروی انسانی ماهر مراکز اطّلاع‏رسانی است. تحقیق حاضر در پی مطالعه برنامه درسی رشته برای بازنگری و تغییر در دروس تخصّصی اجباری و اختیاری برنامه آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی در دوره کارشناسی است. مطالعه به روش اسنادی و توصیفی با مطالعه و مشاهده منابع، اسناد و مدارک و مطالعه تطبیقی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را برنامه آموزشی گروه کتابداری و اطّلاع‏رسانی دانشگاه علامه طباطبائی، اسناد و مدارک مربوط به برنامه‌های کارشناسی دانشگاه‌های ایران، انجمن کتابداری و اطّلاع‏رسانی ایران، و مقالات و برنامه‌های آموزشی گروه‌های کتابداری و اطّلاع‏رسانی دانشگاه‌های خارج تشکیل می‌دهند. نتایج نشان می‌دهند برنامه‌های آموزشی رشته برای هم‌سویی با تحولات اجتماعی و فناوری و ارتقاء مهارت نیروی انسانی در جهان و ایران مورد تجدید نظر قرار گرفته‌اند. دانشگاه‌های فردوسی مشهد، تهران، شهید چمران اهواز و الزهرا تغییراتی را در برنامه­های آموزشی به صورت غیرمتمرکز اعمال کرده­اند، بین سال‌های 1382 تا 1389 تفاوتی بین برنامه آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی با دانشگاه‌های مذکور مشاهده می‌شود و برنامه آموزشی جدید از اوّل سال تحصیلی 1389-1390 در آن اجرا شده است. برنامه دانشگاه تگزاس شمالی و کاتولیک آمریکا با 57 واحد کمترین مقدار و دانشگاه هاوایی با 126 واحد بیش‌ترین مقدار واحد درسی را دارند اما جمع واحدهای دروس برنامه ایران 80 است و تفاوت ناشی از سیاست متفاوت و انعطاف برنامه دانشگاه‌ها مشتق از نیازسنجی آن‌هاست. بیش‌ترین فراوانی و پراکندگی دروس دانشگاه‌های خارج با 11 مورد و رتبه 1 متعلق به درس مقدّمه‌ای بر خدمات مرجع و اطّلاع رسانی و کمترین فراوانی با 1 مورد و رتبه هشتم به طور مشترک متعلق به دروس آشنایی با فناوری‌های اطّلاعات و ارتباطات، آموزش سواد فناوری اطّلاعات، ارزیابی محتوایی پایگاه داده‌ها، اصول کار مرجع و مهارت‌های ارتباطی، امنیت داده‌ها، بازاریابی و اقتصاد اطّلاعات، طراحی واژگان، مدیریت حفاظت و نگهداری، مقدّمه ای بر علوم شناختی، مقدّمه ای بر منابع و فناوری‌های چندرسانه‌ای، و مقدّمه‌ای بر مدیریت آرشیو است. جمع تعداد دروس پیشنهادی تخصّصی اجباری 41 و تخصّصی اختیاری 7 و جمع واحدها 121 بدون احتساب دروس پایه و عمومی است که با فزونی 35 واحد بر برنامه جاری، هماهنگی بین برنامه مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و توزیع دروس گرایش‌ها توصیه شده است.

چکیده  هدف اصلی این پژوهش مقایسه سبک‌های شناختی دانش آموزان دختر و پسر رشته‌های کامپیوتر و علوم انسانی شهرستان قروه بود . مطالعه حاضر از نوع علّی-مقایسه‏ای (پس رویدادی) است. در این مطالعه 152نفر از دانش آموزان (76 دختر و 76 پسر) از هنرستان‌ها و دبیرستان‌ها به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. از آزمودنی‌ها خواسته شد آزمون گروهی اشکال نهفته را تکمیل کنند. جهت تحلیل داده‌ها از آزمون t دو جامعه مستقل، آزمون تحلیل واریانس عاملی و آزمون کولموگروف- اسمیرنوف استفاده شد.نتایج نشان داد که بین سبک‌های شناختی دانش آموزان رشته‌های کامپیوتر و علوم انسانی و نیز دختران و پسران تفاوت معنی داری وجود دارد، بدین معنی که سبک شناختی دانش آموزان رشته کامپیوتر در مقایسه با دانش آموزان علوم انسانی و نیز پسران در مقایسه با دختران بیشتر نابسته به زمینه است. اثر متقابل جنس و رشته تحصیلی نیز بر سبک‌های شناختی، معنادار نبود.نتایج این مطالعه مؤید نظریه‌هایی است که توسط ویتکین در سال1981 و گشویند-بهان-گالابوردا در سال 1982 عنوان شده است.

چکیده تحول در بنیان‌های فلسفی آموزش و پرورش، شرط لازم تحول در آموزش و پرورش است؛ هر چند شرط کافی آن نیست. تحول در آموزش و پرورش می‌تواند با رویکردهای فلسفی گوناگون ملاحظه شود. اما آن‌گاه که از تحول در آموزش و پرورش، متناسب با شرایط بومی و اوضاع و احوال خاص یک کشور سخن به میان می‌آید لازم است بر مبانی فلسفی برخاسته از بطن و متن همان کشور استوار گردد. نظام فلسفی حکمت متعالیه به عنوان نظامی برآمده از متن فرهنگ اسلامی و برخوردار از ویژگی‌های متمایز از سایر نظام‌های فلسفۀ اسلامی، این ظرفیت را دارد که زیربنای تحول در آموزش و پرورش ایران قرار گیرد. در میان آموزه‌های فلسفی ویژۀ حکمت متعالیه، حرکت جوهری به طور عام و حرکت جوهری انسان به طورخاص، حاوی دلالت‌های تربیتی متمایز و نیرومندی برای موضوع تحول در آموزش و پرورش است. در این مقاله، بعد از تبیین منظم یازده گزارۀ إخباری فلسفی در چارچوب حکمت متعالیه، هفت مدلول تربیتی آن، در قالب اصول انشایی حاکم بر تحول آموزش و پرورش مطرح شده است. مقاله از نوع مقالات کاربردی و روش آن، استطباقی - استنتاجی است.

چکیده پژوهش حاضر به منظور مقایسه مهارت مدیریت زمان و انگیزه پیشرفت دانش‌آموزان با عملکرد تحصیلی بالاو پایین اجراءگردید. دانش‌آموزان دختر و پسر پایه سوم متوسطه شهرآبدانان جامعه آماری را تشکیل داده اند که از بین آنان 175 نفر به صورت نمونه‌گیری تصادفی طبقه‏ای انتخاب گردیدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه مدیریت زمان ترومن و هارتلی (1996)، انگیزه پیشرفت هرمانز (1970) و معدل تحصیلی سال قبل استفاده شد. نتایج نشان داد بین دانش آموزان با عملکرد تحصیلی بالا و پایین از لحاظ مهارت مدیریت زمان و انگیزه پیشرفت تفاوت آماری معناداری وجود دارد.

چکیده مولانا، ستاره درخشان آسمان ادب فارسی در قرن هفتم، در مهم ترین اثر منظوم خود، مثنوی معنوی، مسایل مهم عرفانی و دینی و تربیتی رابا رویکردی خلاقلانه مطرح کرده و از آیه ها و احادیث نیز بوفور بهره برده است. او در استفاده از تمثیل ها و قصّه های معروف، مهارتی خاصّ دارد. کمتر شاعری در این زمینه به پای گاه او می رسد. تنوّع تلمیحات اسلامی در شعر او ناشی از وسعت اطّلاعاتش در زمینه قرآن، تفسیر، حدیث و تخیّل قوی اوست. در این مقاله با بررسی تلمیحات نوح در مثنوی دریافتیم که مولانا در مواردی بسیار از این تلمیح قرآنی به صورتی خلاقانه استفاده کرده است، تا نتیجه ای عرفانی و تربیتی بگیرد یا به قصد ایضاح و تأکید بر یک اندیشه عرفانی از آن آیات مدد گیرد، بنابراین هدف او بیان یک قصّه تاریخی نیست، بلکه او یک قصّه معروف را از زوایای ذهن خوانندگان بیرون می کشد و به تفسیر عرفانی و تربیتی آن می پردازد و به وسیله آن، نکته های عمیق عرفانی و تربیتی را روشن می سازد چنان که گویی خواننده، با خواندن مثنوی یک دوره تفسیر آیات مربوط به قصص الانبیا را مطالعه کرده است.  

چکیده تحقیق حاضر با هدف بررسی نقش هوش سازمانی در عملکرد سازمانی مدیران دبیرستان­های مناطق نوزده­گانه آموزش و پرورش شهر تهران صورت گرفته است. بدین منظور 223 نفر از مدیران دبیرستان­های شهر مزبور به روش نمونه­گیری خوشه­ای انتخاب شدند. تحقیق حاضر از حیث نحوه گردآوری داده­ها، از نوع تحقیقات توصیفی (غیرآزمایشی) است و داده­های پژوهش به واسطه یک ابزار پیمایشی که حاصل ترکیب دو مقیاس «هوش سازمانی کارل آلبرشت» و «پرسش­نامه محقق­ساخته عملکرد سازمانی» بود، جمع­آوری گردید. نتایج تجزیه و تحلیل داده­های پژوهش، با بهره­گیری از فنون آمار توصیفی و استنباطی (t تک‌نمونه‌ای، رگرسیون خطی دومتغیره و رگرسیون گام به گام) ‌نشان داد که هوش سازمانی مدیران دبیرستان­های مناطق نوزده­گانه آموزش و پرورش شهر تهران در سطح نسبتاً مطلوب و عملکرد سازمانی آنان در سطح مطلوبی است؛ هوش سازمانی متغیر پیش­بین مناسبی برای عملکرد سازمانی است و 4/87 درصد از تغییرات واریانس متغیر ملاک را تبیین می­کند؛ و تمامی ابعاد هوش سازمانی به غیر از بعد کاربرد دانش با عملکرد سازمانی همبستگی چندگانه دارند.

چکیده در این پژوهش به تأثیر استفاده از وبلاگ به عنوان ابزاری برای یادگیری مشارکتی پرداخته شده است. آزمودنی‌های این پژوهش 37 نفر از دانشجویان ترم 2کارشناسی مدیریّت آموزشی سال 89-90 دانشگاه علامه طباطبائی که واحد مقدمات تکنولوژی آموزشی را می‌گذراندند بودند. این پژوهش با روش تک آزمودنی انجام گرفت. ابزار پژوهش پرسشنامه یادگیری مشارکتی بود. داده‌های تحقیق با روشتی تک نمونه ای مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که استفاده از وبلاگ به عنوان ابزاری برای یادگیری مشارکتی به طور معناداری بر یادگیری مشارکتی و تمام مولفه‌های آن(وابستگی متقابل مثبت، مسئولیت پذیری فردی، پردازش گروهی، مهارت اجتماعی، تعامل) موثر است. در پایان هم راهکارها و پیشنهادهایی مبنی بر چگونگی استفاده از وبلاگ برای یادگیری و یادگیری مشارکتی ارئه شده است.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش خانواده در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره راهنمایی شهر تهران صورت گرفت. پژوهش از پس رویدادی بود. بدین منظور از بین کلیه دانش آموزان دوره راهنمایی شهر تهران که در سال تحصیلی 87- 86 در مدارس این شهر مشغول به تحصیلی بودند 740  دانش آموز دختر و پسر با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. سپس پرسشنامه های اطلاعات دموگرافیک و ابزار سنجش خانواده(FAD) جهت بررسی عملکرد خانواده های گروه نمونه مورد اجرا قرار گرفت و  شاخص های به دست آمده از اجرای پرسشنامه ها با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان که بر پایه معدل دانش آموزان در نظر گرفته شده بود، با استفاده از آزمون t و تحلیل واریانس یکراهه بوسیله نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل و مقایسه قرار گرفت. یافته های به دست آمده از تحلیل داده ها حاکی از آن بود که دانش آموزان با جو خانوادگی ناکارآمد به طور معناداری از نظر وضعیت تحصیلی وضعیت بدتری دارند. وضعیت تحصیلی دانش آموزان خانواده هایی با وضعیت اقتصادی ضعیف در مقایسه با دانش آموزان با وضعیت اقتصادی بالا بیشتر بود. بین وضعیت تحصیلی دانش آموزان و سطح تحصیلات مادران تفاوت معناداری مشاهده نشد و دانش آموزان دختر از نظر وضعیت تحصیلی بهتر از دانش آموزان پسر بودند. بطور کلی نتایج به دست آمده حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که بین کارکرد پایین خانواده با کارایی ضعیف تحصیلی نوجوانان دوره راهنمایی رابطه معناداری وجود دارد.