ارائه مدلی برای عملکرد شیمی دانش‏آموزان، بر اساس باورهای معرفت شناختی، ادراک از محیط یادگیری سازنده‌گرا و راهبردهای انگیزشی و شناختیِ سطح بالا

برزگر بفرویی, کاظم; سعدی پور, اسماعیل; ابراهیمی قوام, صغری; فرخی, نورعلی

ارائه مدلی برای عملکرد شیمی دانش‏آموزان، بر اساس باورهای معرفت شناختی، ادراک از محیط یادگیری سازنده‌گرا و راهبردهای انگیزشی و شناختیِ سطح بالا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

کاظم برزگر بفرویی ¹

اسماعیل سعدی پور ²

صغری ابراهیمی قوام ³

نورعلی فرخی ⁴

¹ - عضو هیأت علمی دانشگاه یزد barzegar6003@yahoo.com

² دانشیار گروه روان‏شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی

³ - دانشیار، گروه روان‏شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی

⁴ - استادیار، گروه روان‏شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر باورهای معرفت شناختی و ادراک از محیط یادگیری سازنده گرا بر عملکرد شیمی، با میانجی‌گری خودکارآمدی تحصیلی و راهبردهای شناختی سطح بالا بود. بدین منظور، 646 دانش‏آموز دبیرستانی (328 دختر و 318 پسر) به روش نمونه گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند و به پرسشنامه‌ای متشکل از مقیاس‌های باورهای معرفت شناختی، ادراک از محیط یادگیری سازنده‌گرا، خودکارآمدی تحصیلی و راهبردهای شناختی سطح بالا پاسخ دادند. نتایج بدست آمده با استفاده از روش مدل معادلات ساختاری نشان داد که متغیرهای برونزای باورهای معرفت شناختی و ادراک از محیط یادگیری سازنده‌گرا اثر مستقیم معناداری بر عملکرد شیمی دارند. همچنین، نتایج نشان داد که رابطه بین باورهای معرفت شناختی و ادراک از محیط یادگیری سازنده‌گرا با عملکرد شیمی از طریق خودکارآمدی تحصیلی و راهبردهای شناختی سطح بالا میانجی‌گری می‏شود. در این مدل تمام ضرایب رگرسیون از نظر آماری معنادار بوده و متغیرهای پیش بینی کننده جمعاً 75/0 از واریانس عملکرد شیمی را تبیین کردند. در مجموع یافته ها نشان می‌دهد که باورهای معرفت شناختی و ادراک از محیط یادگیری سازنده‌گرا ضمن اثرات مستقیم، با واسطه خودکارآمدی تحصیلی و راهبردهای شناختی سطح بالا بر عملکرد شیمی اثرات غیرمستقیم دارند.

کلیدواژه‌ها

باورهای معرفت شناختی

ادراک از محیط یادگیری سازنده‌گرا

خودکارآمدی تحصیلی

راهبردهای شناختی سطح بالا

عملکرد شیمی

سیف، علی اکبر (1386). روان‏شناسی پرورشی نوین، روان‏شناسی یادگیری و آموزش. تهران: نشر دوران.

هومن، حیدر علی. (1387). مدل یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم افزار لیزرل. تهران: انتشارات سمت.

کلانتری، خلیل. (1388). مدل سازی معادلات ساختاری در تحقیقات علوم اجتماعی و اقتصادی. تهران: فرهنگ صبا

نقش، زهرا؛ قاضی طباطبایی، محمود؛ طرخان، رضا علی. (1389). الگوی ساختاری رابطه خودکارآمدی، سودمندی ادراک شده و پیشرفت تحصیلی: بررسی نقش واسطه‌ای یادگیری خود نظم بخش. فصلنامه تازه های علوم شناختی، شماره 48، ص، 36.