نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان شناسی تربیتی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استاد گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تاثیر متن‌های توضیحی، تکذیبی و تکمیلی بر تغییرمفهومی و هیجان‌های‌معرفتی دانش‌آموزان پسر دوره ابتدایی است که با روش آزمایشی صورت پذیرفت. جامعه آماری پژوهش شامل تمام دانش‌آموزان ششم ابتدایی پسر منطقه 17 تهران است. ازبین مدارس ناحیه مذکور، دو مدرسه به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. نمونه شامل 78 داوطلب است که به‌صورت تصادفی 25 نفر به‌گروه توضیحی، 26 نفر به‌گروه تکذیبی و 27 نفر به‌گروه تکمیلی منتسب شدند. مراحل اجرا به‌شکل پیش‌آزمون-پس‌آزمون و ابزارهای تحقیق شامل متن‌های توضیحی، تکذیبی و تکمیلی محقق‌ساخته و پرسشنامه هیجان‌های‌معرفتی پکران (2016) است. تغییرمفهومی ازطریق محاسبه اختلاف سطح دانش، قبل و بعد از مطالعه متن‌ها به‌دست آمد. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس چند متغییره انجام شد. یافته‌ها درسطح معناداری 0.05 نشان داد تاثیر متن‌ها هم بر تغییرمفهومی و هم بر هیجان‌های‌معرفتی معنادار است. نتایج تفکیکی گروه‌ها حاکی ازآن است که تفاوت بین هیجان گروه تکذیبی و توضیحی، همچنین بین گروه تکمیلی و توضیحی معنادار بوده و تفاوت بین هیجان گروه تکذیبی و تکمیلی معنادار نیست. به‌علاوه، تفاوت سطح تغییرمفهومی ناشی از اجرای متن‌ها، بین گروه تکذیبی و تکمیلی، همچنین بین گروه توضیحی و تکمیلی معنادار بوده و تفاوت سطح تغییر مفهومی بین گروه تکذیبی و توضیحی غیرمعنادار است. این نتایج نشان می‌دهد نویسندگان کتاب‌های درسی باید توجه بیشتری به متن‌های تکذیبی داشته باشند. همچنین، تدوین‌گران و طراحان آموزشی باید تصاویر مناسب بیشتری در متن درس‌ها بگنجانند.

کلیدواژه‌ها