دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی با پیشرفت تحصیلی بالا: یک مطالعه پدیدارشناسانه‌

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استتثنایی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

10.22054/jep.2026.92178.4380
چکیده
هدف پژوهش حاضر شناسایی ویژگی‌ها، چالش‌ها و ارائه راهکارهای خاص دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی با پیشرفت تحصیلی بالا با مطالعه پدیدارشناسانه‌ی تجارب معلمان این دانش‌آموزان بود. برای دستیابی به این هدف از پارادایم تفسیری، رویکرد کیفی و استراتژی پدیدارشناسی کلایزی بهره برده شد. جامعه‌ی پژوهش شامل 28 معلم دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی شهرستان بوکان در سال 1404 بود که به وسیله‌ی نمونه‌گیری هدفمند ملاک‌محور و بر مبنای دستیابی به اشباع نظری، 11 معلم انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود و تحلیل داده‌ها به وسیله‌ی تحلیل تماتیک متن نوشتاری صورت گرفت. یافته‌های پژوهش در سه بخش ویژگی‌ها (یادگیری، رفتاری و موقعیتی)، چالش‌ها (مبتنی بر دانش‌آموزان و مبتنی بر معلم) و راهکارهای (محتوای آموزشی، تربیتی، مهارتی، ساختار مدرسه) خاص دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی با پیشرفت تحصیلی بالا ارائه شد. تحلیل یافته‌ها نشان داد که دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی با پیشرفت تحصیلی بالا در برخی زمینه‌ها با کمبود اعتمادبه‌نفس مواجه‌اند، اما برخلاف آنچه از دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی انتظار می‌رود، نسبت به محتوای آموزشی خود، عمق و علاقه در یادگیری نشان می‌دهند و از دستورات معلمان به‌درستی پیروی می‌کنند، بر این مبنا موجب رغبت بالای معلمان و انگیزه جهت تدریس به آنان می‌شوند؛ اما سرعت پیشرفت بالای آنان موجب عدم کفایت محتوای آموزشی تدوین شده برایشان، ازدست‌دادن فرصت پیشرفت و چالش‌های مدیریتی برای معلمان می‌شود؛ ازاین‌رو نیاز است که در راستای تدوین محتوای آموزشی متناسب با توانمندی‌های این دانش‌آموزان، راهکارهای تشویقی، ایجاد زمینه برای افزایش مهارت‌های کاربردی و ادغام آنان با جامعه و دانش‌آموزان عادی، اقدام شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 29 آبان 1405