سنجش و بررسی ارتباط سبک‌های تفکر و جهت‌گیری هدف با عملکرد تحصیلی دانشجویان

نویسندگان

1 استادیار گروه مطالعات تطبیقی در آموزش عالی موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی

2 استادیار گروه مطالعات مدیریت آموزش عالی،موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی

چکیده

تحقیق حاضر با هدف بررسی سبک­های تفکر و جهت­گیری هدف در دانشجویان و ارتباط آن با عملکرد تحصیلی دانشجویان انجام شده است. این تحقیق از نوع توصیفی همبستگی و که برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه استفاده شده است. جامعۀ آماری تحقیق را دانشجویان کارشناسی رشته‌های کشاورزی دانشگاه‌های تهران، یاسوج، ایلام، شهید باهنر کرمان، و رازی کرمانشاه تشکیل می­دادند که 247 نفر از آن‌ها به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون توصیفی و آزمون استنباطی و با بهره­گیری از برنامه نرم‌افزاری اس.پی.اس.اس انجام شد. سبک­های تفکر در 5 بعد (شامل گرایش، کارکردها، سطوح، شکل­ها، و حوزه) و 13 سبک و جهت­گیری هدف در 2 بعد و چهار هدف پیشرفت مورد سنجش و بررسی قرار گرفت. نتایج تفاوت­های معنی­داری را در برخی از انواع سبک تفکر و جهت­گیری هدف در میان گروه­های مورد بررسی نشان داد. نتایج حاصل از تحلیل مسیر حاکی از آن بود که از میان سبک­های تفکر، سبک اجرایی و بیرونی به­ترتیب بیشترین تأثیر را بر عملکرد تحصیلی نشان دادند و این تأثیرها به­صورت مثبت بود. علاوه بر این، از میان ابعاد جهت گیری هدف، عملکرد – گرایش بیشترین تأثیر را بر عملکرد تحصیلی نشان داد و این تأثیر نیز به صورت مثبت بود.

کلیدواژه‌ها


باباعلی، فاطمه. (1384). مقایسه سبک‌های تفکر و رابطه آن با خلاقیت دانشجویان. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه الزهرا (ع).

باقری، اصغر و پیرموذن، سحر. (1395). بررسی روحیه کارآفرینی دانشجویان رشته کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی. کنگره ملی آموزش عالی ایران.

جوادی علمی، لیلا. (1389). تدوین مدل موفقیت تحصیلی براساس سبک­های تفکر دانشجویان دانشگاه بجنورد. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.

جهانشاهی، ناهید و ابراهیم قوام، صغری (1385). بررسی تطبیقی رابطه بین سبک تفکر با سن، جنسیت، رشته تحصیلی و میزان تحصیلات در معلمان مقاطع سه گانه ابتدایی، راهنمایی و متوسطه. روانشناسی تربیتی، دوره 2، شماره 5، ص 58-37.

رضایی، علی محمد؛ جهان، فائزه و رحیمی، معصومه (1395). عملکرد تحصیلی: نقش اهداف پیشرفت و انگیزه پیشرفت. روانشناسی تربیتی، دوره 12، شماره 42، ص 171-155.

رضائی، اکبر. (1388). نقش باورهای معرفت شناختی، سبک­های تفکر، راهبردهای یادگیری در عملکرد تحصیلی دانشجویان. فصلنامه علمی پژوهشی روانشناسی دانشگاه تبریز، سال چهارم، شماره 16، ص 204-188.

زرافشانی، کیومرث؛ شرفی، لیدا؛ بیناییان، اکرم؛ ملک حسینی، افسانه؛ نوروزی، مرضیه و حیدری، حسین. (1395). بررسی علل انصراف دانشجویان از تحصیل؛ مورد دانشگاه رازی کرمانشاه. فصلنامه پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، دوره 22، شماره 1، ص 19-4.

سلیمان­پور، محمدرضا و حسینی، محمود. (1390). بررسی مقایسه‌ای دیدگاه دانشجویان کارشناسی ارشد پیرامون توسعه کارآفرینی در آموزش عالی کشاورزی (مطالعه موردی استان تهران). پژوهش‌های ترویج و آموزش کشاورزی، 4(1)، 26-15.

شکری، امید؛ کدیور، پروین، فرزاد، ولی الله و دانشورپور، زهره. (1385). رابطه سبک­های تفکر و رویکردهای یادگیری با پیشرفت تحصیلی دانشجویان. تازه­هایعلومشناختی، سال 8، شماره 2، ص 52-44.

صیف، محمدحسین. (1395). تدوین مدل علّی تعلل ورزی تحصیلی بر اساس جهت گیری هدف تحصیلی با نقش واسطه‌ای درگیری تحصیلی و خودکارآمدی تحصیل. دوفصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، سال چهارم، شماره ششم، ص 117-103.

عاشوری، جمال؛ آزادمرد، شهنام؛ جلیل آبکنار، سیده سمیه و معینی­کیا، مهدی. (1392). الگوی پیش­بینی پیشرفت تحصیلی بر اساس راهبردهای شناختی و فراشناختی، جهت‌گیری هدف­های پیشرفت و هوش معنوی در درس زیست شناسی. مجله روانشناسی مدرسه، سال دوم، شماره 4، ص 136-118.

کرمی دارابخانی، رؤیا؛ آگهی، حسین؛ شیری، نعمت الله و غلامی، مصیب. (1391). نقش سبک­های تفکر در خلاقیت دانشجویان کشاورزی (مطالعه موردی دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی کرمانشاه). ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، دوره دوم، شماره 1.

مشتاقی، سعید؛ میرهاشمی، مالک و شریفی، حسن­پاشا. (1392). بررسی نقش سبک‌های فرزندپروری ادراک شده در جهت گیری هدف پیشرفت دانش آموزان. یافته‌های نو در روان شناسی، سال هشتم، شماره 26، ص 52-39.

نظری­فر، فرهاد؛ ابوالقاسمی نجف آبادی، مهدی؛ کمالی، هادی و حسینی هفشجانی، تورج. (1389). کارکرد سبک‌های تفکر و رابطه آن با پیشرفت تحصیلی در بین دانشجویان دانشکده‌های فنی – مهندسی و روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران. برنامه ریزی درسی- دانش و پژوهش در علوم تربیتی، شماره بیست و پنجم، ص 20-1.

Adell, M. A. (2002). Strategies for improving academic performance in Adolescents. Madrid: Piramide.

Ames, R. (1983). Teachers' attributions for their own teaching. Teacher and student perceptions: Implications for learning, 105-124.

Asuquo, I. M., & Kalu, I. M. Goal Orientation, Adaptive Learning Strategies and Academic Achievement of Community Health Students in Primary Health Care.

Bernardo, A. B., Zhang, L. F., & Callueng, C. M. (2002). Thinking styles and academic achievement among Filipino students. The journal of Genetic psychology, 163(2), 149-163.

Bulus, M. (2016). Predictive Analysis Among Thinking Styles, Goal Orientations and Academic Achievement of Student Teachers. YUKSEKOGRETIM DERGISI, 6(2), 62-71.

Cano-Garcia, F., & Hughes, E. H. (2000). Learning and thinking styles: An analysis of their interrelationship and influence on academic achievement. Educational Psychology, 20(4), 413-430.

Ebenuwa-Okoh, E. E. (2010). Influence of age, financial status, and gender on academic performance among undergraduates. Journal of Psychology, 1(2), 99-103.

Elliot, A. J., & McGregor, H. A. (2001). A 2× 2 achievement goal framework. Journal of personality and social psychology, 80(3), 501.

Elliott, E. S., & Dweck, C. S. (1988). Goals: An approach to motivation and achievement. Journal of personality and social psychology, 54(1), 5.

Fatemi, M., & Heidarie, A. (2016). Relationship between Thinking Styles and Academic Achievement of the Students. International Journal of Humanities and Cultural Studies (IJHCS) ISSN 2356-5926, 2(4), 1353-1361.

Fer, S. (2005). Validity and Reliability of the Thinking Styles Inventory. Educational Sciences: Theory & Practice, 5(1).

Furnham, A., Chamorro-Premuzic, T., & McDougall, F. (2003). Personality, cognitive ability, and beliefs about intelligence as predictors of academic performance. Learning and Individual Differences, 14(1), 47-64.

Grigorenko, E. L., & Sternberg, R. J. (1997). Styles of thinking, abilities, and academic performance. Exceptional children, 63(3), 295-312.

Güler, M. (2017). The Effect of Goal Orientation on Student Achievement. In The Factors Effecting Student Achievement (pp. 291-307). Springer International Publishing.

Horak, E., & Du Toit, J. W. (2002). A study of the thinking styles and academic performance of civil engineering students. Journal of the South African Institution of Civil Engineering, 44(3), 18.

Ko, K., Atwater, D., & Gwin, C. (2011). When Academic Performance Alone Is No Longer Enough. Business Education Digest, (18).

Mangal, S.K. (2005). Advanced educational psychology. New Delhi: Prentice Hall of India Ltd.

Mattern, R. A. (2005). College students’ goal orientations and achievement. International Journal of Teaching and Learning in Higher Education, 17(1), 27-32.

Moller, A. C., & Elliot, A. J. (2006). The 2× 2 achievement goal framework: An overview of empirical research. Focus on educational psychology, 307-326.

Pintrich, P. R., & Schunk, D. H. (2002). Motivation in education: Theory, research, and applications (2nd Ed.). Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

Sternberg, R. J. (1994). Thinking styles: Theory and assessment at the interface between intelligence and personality.

Sternberg, R.J. (2003). Thinking styles. New York: Cambridge University Press.

Urtel, M. G. (2008). Assessing academic performance between traditional and distance education course formats. Journal of Educational Technology & Society, 11(1).

Zainalipour, H., Zarei, E., & Dayeripour, F. (2012). A study of individual factors influencing on academic achievement motivation in higher-school female students. Journal of Educational and Management Studies, 2 (2), 43, 47.

Zhang, L. F. (2001). Approaches and thinking styles in teaching. The Journal of Psychology, 135(5), 547-561.

Zhang, L. F. (2002). Thinking styles: Their relationships with modes of thinking and academic performance. Educational Psychology, 22(3), 331-348.