مختصات فلسفی حرکت جوهری انسان در حکمت متعالیه و کاربردهای آن در شناسایی اصول حاکم بر تحول آموزش و پرورش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه علامۀ طباطبائی

چکیده

تحول در بنیان‌های فلسفی آموزش و پرورش، شرط لازم تحول در آموزش و پرورش است؛ هر چند شرط کافی آن نیست. تحول در آموزش و پرورش می‌تواند با رویکردهای فلسفی گوناگون ملاحظه شود. اما آن‌گاه که از تحول در آموزش و پرورش، متناسب با شرایط بومی و اوضاع و احوال خاص یک کشور سخن به میان می‌آید لازم است بر مبانی فلسفی برخاسته از بطن و متن همان کشور استوار گردد. نظام فلسفی حکمت متعالیه به عنوان نظامی برآمده از متن فرهنگ اسلامی و برخوردار از ویژگی‌های متمایز از سایر نظام‌های فلسفۀ اسلامی، این ظرفیت را دارد که زیربنای تحول در آموزش و پرورش ایران قرار گیرد. در میان آموزه‌های فلسفی ویژۀ حکمت متعالیه، حرکت جوهری به طور عام و حرکت جوهری انسان به طورخاص، حاوی دلالت‌های تربیتی متمایز و نیرومندی برای موضوع تحول در آموزش و پرورش است. در این مقاله، بعد از تبیین منظم یازده گزارۀ إخباری فلسفی در چارچوب حکمت متعالیه، هفت مدلول تربیتی آن، در قالب اصول انشایی حاکم بر تحول آموزش و پرورش مطرح شده است. مقاله از نوع مقالات کاربردی و روش آن، استطباقی - استنتاجی است.

کلیدواژه‌ها