اثربخشی مداخله بازی‌های توجهی بر بهبود عملکرد حافظه و یادگیری دیداری کودکان دبستان بر اساس رویکرد عصب شناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مسئول فنی

2 روانشناسی

چکیده

هدف :پژوهش حاضر، با هدف اثربخشی مداخله بازی‌های توجهی بر بهبود عملکرد حافظه و یادگیری دیداری کودکان دبستان بر اساس رویکرد عصب شناختی صورت گرفت.روش: پژوهش حاضر آزمایشی و طرح به کار رفته در این پژوهش، طرح پیش آزمون_ پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی دانش آموزان پسر مقطع اول ابتدایی شهر یزد سال 95-1394 تشکیل می دادند،که تعداد 100 نفر از آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب و سپس به شیوه تصادفی ساده در دو گروه کنترل و آزمایش جای دهی شدند. گروه آزمایش 12 جلسه (هر جلسه به مدت 60 دقیقه – دو بار در هفته)،تحت آموزش راهبرد بازی درمانی گروهی قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای استفاده شده آزمون هوش ریون کودکان،آزمون سیف نراقی و آندره ری بود.از روش آماری توصیفی و استنباطی برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد(از میانگین و آزمون تی برای نمونه های وابسته و انحراف معیار و تحلیل کواریانس). یافته‌ها :نتایج بدست آمده نشان داد که عملکردحافظه و یادگیری دیداری دانش آموزان آزمودنی‌های گروه آزمایش در مقایسه باگروه کنترل،به صورت معنادار بهبود یافته است. نتایج نشان دادکه مرحله پس آزمون،میانگین امتیازات گروه آزمایش بیشتر از گروه کنترل بود (p<.05) .نتیجه گیری:لذا می‌توان نتیجه گرفت که بازی‌های توجهی بر بهبود عملکردحافظه و یادگیری دیداری دانش آموزان دبستان پسر شده است. بر مبنای نتایج این پژوهش، می‌توان به مربیان اختلال‌های یادگیری، مشاوران و روان شناسان پیشنهاد کرد که از این راهبرد،برای بهبود درک،توجه و توالی دیداری دانش آموزان کمک کرد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اسمیت، ادوارد؛ بم، داریل؛ نولن‌هوکسما، سوزان؛ اتکینسون، ریتاال و اتکینسون، ریچاردسی. (1394). زمینه روانشناسی هیلگارد. ترجمه محمد نقی براهنی و همکاران. تهران. انتشارات رشد
استکی مهناز و علائی زند شهین. (1388). مقایسه کارآمدی حافظه کوتاه­مدت دیداری و شنیداری در ریتم­های سیرکادین دانش آموزان 10-8 سال. فصلنامه تحقیقات روان‌شناختی، دوره 1، شماره 1، 44-32.
اهرمی، راضیه؛ شوشتری، مژگان؛ گلشنی منزه، فرشته و کمر زرین، حمید. (1390). اثربخشی آموزش دقت بر توانایی خواندن دانش-آموزان نارساخوان دختر پایة سوم ابتدایی اصفهان. مجله روانشناسی، 5 (3)، 47-36.
اولسون، م و هرگنهان، ب، آ. (1394). مقدمه‌ای بر نظریه‌های یادگیری، ترجه علی‌اکبر سیف. تهران: دوران
پاشا شریفی، حسن. (1391). نظریه و کاربرد آزمون هوش و شخصیت. تهران: سخن، چاپ هشتم.
تبریزی، مصطفی. (1386). درمان اختلالات دیکته­نویسی. تهران: فراروان.
زارع، ح. (1388). تأثیر بازی‌های آموزشی بر حافظه کوتاه‌مدت و املای دانش آموزان پایه ابتدایی با ناتوانایی­های ویژه یادگیری. مجله پژوهشدرحیطهکودکاناستثنایی. سال نهم. شماره 1. ص 368
زارع، ح.و جهان آرا، ع. (1392). تأثیر بازی‌های رایانه‌ای بر چگونگی پردازش اطلاعات نوجوانان. تفکروکودک، سال چهارم، شماره اول 27- 49
سیف نراقی، مریم و نادری، عزت الله. (1395).سنجش و اندازگیری و بنیادهای تحلیلی ابزارهای آن در علوم تربیتی و روانشناسی .تهران :ارسباران ص. 52-58.
شریعتمداری، مهدی. (1383). ضرورت و نقش آموزش در بهسازی نیروی انسانی و توسعه در هزاره سوم. فصلنامه علمی خرد، سال 5، شماره 9.
عابدی، احمد؛ ملک­پور، مختار؛ مولوی، حسین؛ عریضی، حمیدرضا و امیری، شعله. (1387). مقایسه ویژگی­های عصب-‌روان‌شناختی/تحولی و عادی پیش از دبستان. کودکان استثنائی، 8 (1)، 18-1.
فرهبد، مژگان. (1384). کاردرمانی در عقب ماندگان ذهنی. تهران: پژوهشکده کودکان استثنایی.
کاکاوند، علیرضا و احدی، حسن. (1387). اختلال­های یادگیری (از نظریه تا عمل) به همراه راهکارهای عملی جهت رفع مشکلات رایج تحصیلی و یادگیری. تهران: ارسباران. ص. 4-38.
کشاورزی ارشدی، فرناز. (1386). آزمون آندره ری. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکزی دانشکده روانشناسی وعلوم اجتماعی.
مارنات، گری گراث. (1386). راهنمای سنجش و آسیب روانی، ترجمۀ پاشا شریفی حسن و همکاران (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی، 2001). تهران: رشد.
محمدی مهر، مژگان. (1389). مطالعات یادگیری مبتنی بر مغز. مجله دانشکده پیراپزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران، شماره 9. 32-25.
مقدم، کاوه؛ استکی، مهناز؛ سعادت، مهرناز و کوشکی، شیرین. (1390). تأثیر آموزش نقاشی و سفالگری بر بهبود مهارت­های ادراک دیداری-فضایی و حافظه دیداری دانش آموزان با مشکلات حساب. فصلنامه ایرانی کودکان استثنائی، 11 (2)، 150-141.
مهجور، سیامک رضا. (1383). روانشناسی بازی. شیراز: راهگشا.
نصری، صادق و خورشیدی، علیرضا. (1391). بررسی ارتباط چندگانۀ ویژگی­های شخصیتی و سبک‌های یادگیری دانش آموزان. مجلهٔ روانشناسی مدرسه، شماره 4، 123-104.
Aravena, S., Tijms, J., Snellings, P., & van der Molen, M. W. (2016). Predicting responsiveness to intervention in dyslexia using dynamic assessment. Learning and Individual Differences, 49, 209-215.
Cao, F., Yan, X., Wang, Z., Liu, Y., Wang, J., Spray, G. J., & Deng, Y. (2017). Neural signatures of phonological deficits in Chinese developmental dyslexia. NeuroImage, 146, 301-311.
Castellar, E. N., All, A., De Marez, L., & Van Looy, J. (2015). Cognitive abilities, digital games and arithmetic performance enhancement: A study comparing the effects of a math game and paper exercises. Computers & Education, 85, 123-133.
Cusimano, A. (2001). Learning Disabilities--there is a Cure: A Guide for Parents, Educators, and Physicians. Learning Disabilities.
Dehghan, N., Farmarzi, S., Nadi, M. A., & Arefi, M. Examining The Effectiveness Of Cognitive Educational Games Package On The Performance Of Neuropsychological Skills Students In Dyslexic Students.
Dehn, M. J. (2011). Working memory and academic learning: Assessment and intervention. John Wiley & Sons.
Duman, B. (2006, October). The effect of brain-based instruction to improve on students’ academic achievement in social studies instruction. In 9th International Conference on Engineering Education, San Juan, Puerto Rico.
Eicher, J. D., & Gruen, J. R. (2013). Imaging-genetics in dyslexia: connecting risk genetic variants to brain neuroimaging and ultimately to reading impairments. Molecular genetics and metabolism, 110(3), 201-212.
Emerson, R. J. (2007). Nursing education in the clinical setting. Elsevier Health Sciences.
Facoetti, A., Lorusso, M. L., Paganoni, P., Cattaneo, C., Galli, R., Umilta, C., & Mascetti, G. G. (2003). Auditory and visual automatic attention deficits in developmental dyslexia. Cognitive brain research, 16(2), 185-191.
Fenouillet, F., & Rozencwajg, P. (2015). Visual–Spatial abilities and goal effect on strategies used to solve a block design task. Learning and Individual Differences, 39, 158-163.
Fischer, B., & Hartnegg, K. (2008). Saccade Control in Dyslexia: Development, Deficits, Training and Transfer to Reading. Optometry & Vision Development, 39(4).
Franceschini, S.; Gori, S.; Ruffino, M.; Viola, S.; Molteni, M. & Facotti, A. (2013). "Action video games make dyslextic children read better". Current. Biology,2013 mar 18: 23(6),462-6.
Gori, S., & Facoetti, A. (2014). Perceptual learning as a possible new approach for remediation and prevention of developmental dyslexia. Vision research, 99, 78-87.
Harris, C. A., Miller, S. P., & Mercer, C. D. (1995). Teaching initial multiplication skills to students with disabilities in general education classrooms. Learning Disabilities Research & Practice.
Lai, M. Y., & Leung, F. K. S. (2012). Visual perceptual abilities of Chinese-speaking and English-speaking children. Perceptual and motor skills, 114(2), 433-445.
Landreth, G. L., Ray, D. C., & Bratton, S. C. (2009). Play therapy in elementary schools. Psychology in the Schools, 46(3), 281-289.
Landreth, G., & Bratton, S. (2002). Nutrition, Health and Safety Play Therapy: The Art of the Relationship. JOURNAL OF EARLY EDUCATION AND FAMILY REVIEW, 10, 30-34.
Nair, S. M., Yusof, N. M., & Arumugam, L. (2014). The effects of using the play method to enhance the mastery of vocabulary among preschool children. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 3976-3982.
Nutbrown, C. (2011). Key concepts in early childhood education and care. Sage.
Park, H., & Lombardino, L. J. (2013). Relationships among cognitive deficits and component skills of reading in younger and older students with developmental dyslexia. Research in developmental disabilities, 34(9), 2946-2958.
Pieters, S., Desoete, A., Roeyers, H., Vanderswalmen, R., & Van Waelvelde, H. (2012). Behind mathematical learning disabilities: What about visual perception and motor skills?. Learning and Individual Differences, 22(4), 498-504.
Rahmani, P. (2011). The efficacy of narrative therapy and storytelling in reducing reading errors of dyslexic children. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 29, 780-785.
Reddy, L. A., Files-Hall, T. M., & Schaefer, C. E. (2005). Empirically based play interventions for children. American Psychological Association.
Romero-Ayuso DM, Meastu F, Gonzalez-Marques T, Rome-Barrientos C, Andrade JM.(2006) .Executive dysfunction in attention deficit-hyperactivity disorder in childhood. Review of Neuropsychology; 42(5): 265-71
Reynolds, C. & Feltcher-Janzen, Eds. (2009). Handbook of clinical neuropsychology. Spring
Rozencwajg, P., & Fenouillet, F. (2012). Effect of goal setting on the strategies used to solve a block design task. Learning and Individual Differences, 22(4), 530-536.
Siahkalroudi, S. G., & Bahri, M. Z. (2015). Effectiveness of cognitive behavioral play therapy group on self-esteem and social skills in girls’ elementary school. Journal of Scientific Research and Development, 2, 114-102.
Sligte, I. G., Scholte, H. S., & Lamme, V. A. (2009). V4 activity predicts the strength of visual short-term memory representations. Journal of Neuroscience, 29(23), 7432-7438.
Vigneau, F., & Bors, D. A. (2005). Items in context: Assessing the dimensionality of Raven’s Advanced Progressive Matrices. Educational and Psychological Measurement, 65(1), 109-123.