مقایسه تاب آوری و حمایت اجتماعی در نوجوانان بزهکار و نوجوانان عادی شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی

3 کارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی دانشگاه علامه طباطبائی

4 دانشجوی دکتری مشاوره خانواده دانشگاه هرمزگان

چکیده

این پژوهش با هدف مقایسه تاب­آوری و حمایت اجتماعی در نوجوانان بزهکار کانون­های اصلاح تربیت و نوجوانان عادی جنوب شهر و حومه تهران انجام گرفت. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه نوجوانان بزهکار کانون­های اصلاح تربیت شهر تهران و نوجوانان عادی مدارس راهنمایی و دبیرستان جنوب شهر و حومه تهران بود. روش نمونه­گیری در جامعه عادی به صورت خوشه­ای چند مرحله­ای انجام گرفت که 264 نفر به­عنوان نمونه در جامعه عادی انتخاب و از بین کلیه نوجوانان بزهکار کانون­های اصلاح تربیت 120نفر به­صورت تصادفی انتخاب گردیدند. برای جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه­های حمایت اجتماعی واکس (1986) و تاب­آوری کانر و دیویدسون (2003) استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که میزان تاب­آوری و مؤلفه­های حمایت اجتماعی نوجوانان بزهکار به­طور معنی­داری پایین­تر از نوجوانان عادی می­باشد. همچنین یافته­ها نشان داد که نوجوانان بزهکار مصرف کننده مواد در مقایسه با سایر بزهکاران از تاب آوری، حمایت اجتماعی و حمایت خانوادگی کمتری بهره­مند هستند. با توجه به نتایج این مطالعه، باید اقدامات مناسبی جهت افزایش سطح تاب­آوری نوجوانان و آموزش مهارت­های اساسی زندگی به آن­ها صورت گیرد و نهادهای حمایتی و قضایی باید با اقدامات تسهیلی و پیشگیرانه خود، خانواده­ها را در جهت حمایت از فرزندان توانا سازند.

کلیدواژه‌ها


ابراهیمی قوام، صغری. (1371). بررسی اعتبار سه مفهوم منبع کنترل، عزت نفس و حمایت  اجتماعی؛ پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران.

حاتمی‌نیا، زهرا. (1390). بررسی و مقایسه سبک‌های هویت یابی وهیجان خواهی بین نوجوانان عادی و بزهکار(دختر و پسر) شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی.

خباز، محمود و بهجتی، زهرا. (1390). رابطه حمایت اجتماعی و سبک­های مقابله با تاب‌آوری در پسران نوجوان. فصلنامه روان­شناسی کاربردی، 5، 4، 108-133.

شه بخش، افشین. ( 1389 ). بررسی و مقایسه رابطه بین ابعادکمال گرایی، حمایت اجتماعی با  فرسودگی تحصیلی در دانشجویان با سطوح بالا و پایین فرسودگی تحصیلی دانشگاه علامهطباطبایی؛ پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی.

طباطبایی وکیلی، سیدمهدی، قره آقاجی، سعید. (1386). راهنمای عملی پیشگیری مشارکتی مدرسه محور (با تأکید بر سوء مصرف مواد). تهران: انتشارات هنر اول.

محمدی، ابوالفضل و آقاجانی، میترا. (1390). رابطه اعتیاد، تاب­آوری و مؤلفه­های هیجانی. مجله روانپزشکی و روان­شناسی بالینی ایران،17، 2، 136 -142.

Allen, L. R. Cox, J. & Cooper, N. L. (2006). The impact of a summer day camp on the resiliency of disadvantaged youths. Journal of Physical Education, Recreation & Dance, 77(1), 17-23.

Benard, B. (2004). Resiliency: What we have learned: WestEd.

Bonanno, G. A. Galea, S. Bucciarelli, A. & Vlahov, D. (2007). What predicts psychological resilience after disaster? The role of demographics, resources, and life stress. Journal of consulting and clinical psychology, 75(5), 671.

Brown, D. L. (2008). African American resiliency: Examining racial socialization and social support as protective factors. Journal of Black Psychology, 34(1), 32-48.

 Brown, S. (2015). Improving Mental Health through Social Support: Building Positive and Empowering Relationships. British Journal of Social Work, bcv065.

Buckner, J. C. Mezzacappa, E. & Beardslee, W. R. (2003). Characteristics of resilient youths living in poverty: The role of self-regulatory processes. Development and psychopathology, 15(1), 139-162.

Cobb, S. (1976). Social support as a moderator of life stress. Psychosomatic medicine, 38(5), 300-314.

Connor, K. M., & Davidson, J. R. (2003). Development of a new resilience scale: The Connor‐Davidson resilience scale (CD‐RISC). Depression and anxiety, 18(2), 76-82.   

Cuomo, C. Sarchiapone, M. Di Giannantonio, M. Mancini, M. & Roy, A. (2008). Aggression, impulsivity, personality traits, and childhood trauma of prisoners with substance abuse and addiction. The American journal of drug and alcohol abuse, 34(3), 339-345.

Friedman, L. C., Kalidas, M., Elledge, R., Chang, J., Romero, C., Husain, I. Liscum, K. R. (2006). Optimism, social support and psychosocial functioning among women with breast cancer. PsychoOncology, 15(7), 595-603.

Gerard, J. M., Landry-Meyer, L., & Roe, J. G. (2006). Grandparents raising grandchildren: The role of social support in coping with caregiving challenges. The International Journal of Aging and Human Development, 62(4), 359-383.

Hart, A. Blincow, D. & Thomas, H. (2007). Resilient therapy: Working with children and families: Routledge.

Hass, M. & Graydon, K. (2009). Sources of resiliency among successful foster youth. Children and Youth Services Review, 31(4), 457-463.

Kliewer, W. & Murrelle, L. (2007). Risk and protective factors for adolescent substance use: findings from a study in selected Central American countries. Journal of Adolescent Health, 40(5), 448-455.

Lu, L. (1997). Social Support, Reciprocity, and Weil-Being. The Journal of Social Psychology, 137(5), 618-628.

Luna, B. & Sweeney, J. A. (2004). The emergence of collaborative brain function: FMRI studies of the development of response inhibition. Annals of the New York Academy of Sciences, 1021(1), 296-309.

Luna, B. Padmanabhan, A. & O’Hearn, K. (2010). What has fMRI told us about the development of cognitive control through adolescence? Brain and cognition, 72(1), 101-113.

Luthar, S. S. (2003). Resilience and vulnerability: Adaptation in the context of childhood adversities: Cambridge University Press.

Ong, A. D., Edwards, L. M. & Bergeman, C. S. (2006). Hope as a source of resilience in later adulthood. Personality and Individual Differences, 41(7), 1263-1273.

Pinquart, M. (2009). Moderating effects of dispositional resilience on associations between hassles and psychological distress. Journal of applied Developmental psychology, 30(1), 53-60.

Rathus, S. A. (2011). Psychology (10th ed.). Fort Worth: Holt, Rinehart and Winston

Sarason, I. G. (2013). Social support: Theory, research and applications (Vol. 24): Springer Science & Business Media.

Seeley, C. (1998). The effects of social support on psychological Resiliency. Southern Connecticut state university.

Stroebe, W., Zech, E., Stroebe, M. S. & Abakoumkin, G. (2005). Does social support help in bereavement? Journal of social and Clinical Psychology, 24(7), 1030-1050.

Sweeney, J. A. Takarae, Y. Macmillan, C. Luna, B. & Minshew, N. J. (2004). Eye movements in neurodevelopmental disorders. Current opinion in neurology, 17(1), 37-42.

Werner, E. E. (2013). What can we learn about resilience from large-scale longitudinal studies? Handbook of resilience in children (pp. 87-102): Springer.