تأثیر طراحی فعالیت های آموزشی مبتنی بر نظریه ی دیالکتیک ویگوتسکی بر پرورش تفکر حین عمل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو دکترا تکنولوژی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استادیار گروه تکنولوژی آموزشی، دانشگاه سید جمال الدین اسد آبادی، همدان، ایران

3 دانشجو دکترا مدیریت رسانه ، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر سنجش تأثیر طراحی فعالیت‌های آموزشی مبتنی بر نظریۀدیالکتیک ویگوتسکی بر پرورش تفکر حین عمل است. در این پژوهش از روش آزمایش و طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون چند گروهی استفاده شد. جامعۀآماری پژوهش را کلیۀدانش آموزان پسر متوسطۀاول، پایۀهشتم که در سال تحصیلی 96 ـ 95 در شهرستان اسدآباد مشغول به تحصیل بودند، تشکیل می‌دادند. جهت نمونه‌گیری از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای استفاده شد. در ابتدا از بین مدارس مقطع متوسطۀاول، پایۀهشتم، 3 مدرسه، از بین کلاس‌های موجود در هر مدرسه، 1 کلاس و مجموعاً 3 کلاس انتخاب شد. از بین دانش آموزان هر کلاس به‌صورت تصادفی 20 دانش‌آموز انتخاب شدند. فعالیت‌های آموزشی درس تفکر و سبک زندگی به 3 حالت طراحی شد. هر گروه مبتنی بر یک حالت از سه حالتِ فعالیت‌های طراحی شده آموزش را دریافت کردند. ابزار مورد استفاده شامل آزمون تفکر حین عمل محقق ساخته شامل 47 گویه بود. روایی آزمون توسط متخصصان روان‌شناسی تربیتی تعیین و پایایی آن به روش آلفای کرونباخ 70/0 محاسبه شد. به‌منظور تحلیل داده‌ها از روش آماری تحلیل واریانس یک‌طرفه استفاده شد. نتایج تجزیه‌وتحلیل واریانس یک‌طرفه (336/123F= و 01/0P<) نشان داد که فعالیت‌های آموزشی طراحی شده که در آن مؤلفه‌های نظریه ویگوتسکی به بهترین شکل کاربردی شده بود (حالت 3) در پرورش تفکر حین عمل بهتر از حالت‌های 1 و 2 است و فعالیت‌های آموزشی طراحی شده که در آن مؤلفه‌های نظریه ویگوتسکی در حد متوسط کاربردی شده بود (حالت 2) در پرورش تفکر حین عمل بهتر از حالت 1 است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اسکندری، حسین. (1391). نظریه و عمل رسانه‌های آموزشی در عصر دیجیتال. چاپ اول. تهران: سمت.
بریس، نیکلا، کمپ، ریچارد و رزمری، سنلگار. (1392). تحلیل داده‌های روانشناسی با برنامۀspss. (ترجمۀخدیجه علی آبادی و علی صمدی). (ویرایش سوم). چاپ سیزدهم. تهران: دوران.
دوبونو، ادوارد. (1363). فکر در قلمرو عمل. (ترجمۀپرویز امیدوار). چاپ اول. تهران: رازی.
دو بونو، ادوارد. (1382). شش کلاه تفکر. (ترجمۀآذین ایزدی فر). چاپ چهارم. تهران: پیک بهار.
دوبونو، ادوارد. (1392). اصول بنیادی خرد. (ترجمۀحسن قاسم زاده). چاپ اول. تهران: دنیای نو.
دو بونو، ادوارد. (1392). سلسله درس‌های تفکر. (ترجمۀمرجان فرجی). چاپ سوم. تهران: جوانۀرشد.
سیف، علی‌اکبر. (1387). روانشناسی پرورشی نوین: روانشناسی یادگیری و آموزش. تهران: دوران.
قراباغی، حسن؛ حیدری، جمشید و صالحی، وحید. (1388). تعامل و شبیه‌سازی در یادگیری الکترونیکی. اولین کنفرانس دانشجویی یادگیری الکترونیکی. تهران: دانشگاه امیر کبیر.
ویگوتسکی، آل، اس. (1393). اندیشه و زبان. (ترجمۀحبیب الله قاسم‌زاده). چاپ پنجم. تهران: ارجمند.
هرگنهان، بی. آر و السون، متیو. اچ.(1382). مقدمه‌ای بر نظریه‌های یادگیری. (ترجمۀعلی‌اکبر سیف). (ویرایش ششم). چاپ ششم. تهران: دوران.
Bruininks, V. L. (1978). Designing Instructional Activities for Students with Language/Learning Disabilities. Language Arts, 55(2), 154-197.
Castañeda, H. N. (1982). Intentions and intending. In Thinking and Doing (pp. 149-178). Springer, Dordrecht.
Castaneda, H. N. (1990). Practical thinking, reasons for doing, and intentional action: The thinking of doing and the doing of thinking. Philosophical Perspectives, 4, 273-308.
Daniels, H. (2012). Dialectic and Dialogic: The essence of a Vygotskian Pedagogy. Cultural-Historical Psychology, (3).
De Bono, E. (1983). The cognitive research trust (CoRT) thinking program. Thinking: The expanding frontier, 115-127.
Dilani S. P., Gedera. P. & Williams.J. (2016). Activity Theory in Education. (Eds.). Research and Practice. Rotterdam: Sense Publishers.
Dunlap, G., Kern, L., & Worcester, J. (2001). ABA and academic instruction. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 16(2), 129-136.
Engeström, Y. (2014). Activity theory and learning at work. In Tätigkeit-Aneignung-Bildung (pp. 67-96). Springer VS, Wiesbaden.
Fallesen, J. J. (1995). Overview of Practical Thinking Instruction for Battle Command (No. ARI-RR-1685). ARMY RESEARCH INST FOR THE BEHAVIORAL AND SOCIAL SCIENCES ALEXANDRIA VA.
Gerjets, P., Scheiter, K., & Catrambone, R. (2004). Designing instructional examples to reduce intrinsic cognitive load: Molar versus modular presentation of solution procedures. Instructional Science, 32(1-2), 33-58.
Hasan, H., & Kazlauskas, A. (2014). Activity theory: Who is doing what, why and how.
John-Steiner, V., & Mahn, H. (1996). Sociocultural approaches to learning and development: A Vygotskian framework. Educational psychologist, 31(3-4), 191-206.
John-Steiner, V., & Mahn, H. (1996). Sociocultural approaches to learning and development: A Vygotskian framework. Educational psychologist, 31(3-4), 191-206.
Jonassen, D. H., & Rohrer-Murphy, L. (1999). Activity theory as a framework for designing constructivist learning environments. Educational technology research and development, 47(1), 61-79.
Kozulin, A., Gindis, B., Ageyev, V. S., & Miller, S. M. (Eds.). (2003). Vygotsky's educational theory in cultural context. Cambridge University Press.
Lave, J., & Wenger, E. (1991). Situated learning: Legitimate peripheral participation. Cambridge university press.
Lee, W., & Ng, S. (2009). Reducing student reticence through teacher interaction strategy. ELT journal, 64(3), 302-313.
Leontiev, A. N. (2005). Study of the environment in the pedological works of LS Vygotsky: a critical study. Journal of Russian & East European Psychology, 43(4), 8-28.
Lin, X. (2001). Designing metacognitive activities. Educational Technology Research and Development, 49(2), 23-40.
Lofthouse, R., & Leat, D. (2013). An activity theory perspective on peer coaching. International journal of mentoring and coaching in education, 2(1), 8-20.
MANKTELOW, J. (2009). Essential skills for an excellent career. Mind Tools Ltd.
Martin, D. (2014).Thinking about thinking. Journal of Business Strategy, Vol. 35 Issue: 5, pp.49-54.http://www.emeraldinsight.com/doi/full/10.1108/JBS-07-2014-0078.
Narjaikaew, P., Jeeravipoonvarn, V., Pongpisanou, K., & Lamb, D. (2016). Designing Inductive Instructional Activities in a Teacher Training Program to Enhance Conceptual Understandings in Science for Thai Science and Non-science Teachers. Universal Journal of Educational Research, 4(6), 1366-1377.
Oliver, J., Vesty, G., & Brooks, A. (2016). Conceptualising integrated thinking in practice. Managerial Auditing Journal, 31(2), 228-248.
Peña Trapero, N. (2013). Lesson study and practical thinking: A case study in Spain. International Journal for Lesson and Learning Studies, 2(2), 115-136.
Peña Trapero, N. (2013). Lesson study and practical thinking: A case study in Spain. International Journal for Lesson and Learning Studies, 2(2), 115-136.
Reigeluth, C. M. (2013). Instructional-design theories and models: A new paradigm of instructional theory, Volume II. Routledge.
Sternberg, R. J., & Wagner, R. K. (Eds.). (1986). Practical intelligence: Nature and origins of competence in the everyday world. CUP Archive.
Sutton, J. P., & De Oliveira, P. (1995). Differences in Critical Thinking Skills among Students Educated in Public Schools, Christian Schools, and Home Schools.
Wenger, E. (2010). Communities of practice and social learning systems: the career of a concept. In Social learning systems and communities of practice (pp. 179-198). Springer, London.