دانشگاه علامه طباطبائی فصلنامه روان شناسی تربیتی 2538-3183 21 78 2025 12 22 Structural Equation Modeling of Emotionality in Teaching Based on Attributional Styles and Social Capital: The Moderating Role of Teacher Job Burnout مدل‌سازی معادلات ساختاری هیجان‌پذیری در تدریس بر اساس سبک‌های اسنادی و سرمایه اجتماعی: نقش تعدیل‌کننده فرسودگی شغلی معلمان 35 64 19819 10.22054/jep.2025.80552.4027 FA مریم درویشی استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران مریم بخشش استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2024 06 26 The current study was conducted with the aim of conducting structural equation modeling of emotionality in teaching based on attributional styles and social capital with the moderating role of Job Burnout. This study utilized the descriptive-correlational method and employed structural equation modeling (SEM). The sample consisted of 341 middle and high school teachers from Tehran in the academic years 2023-2024. The participants were selected through a multi-stage cluster sampling method. Data were collected using various inventories including: Teacher Emotion Inventory (Chen, 2016), Attributional Styles Questionnaire (Peterson et al., 1982), Social Capital Questionnaire (Nahapiet & Ghoshal, 1998), and Job Burnout Inventory (Maslach et al., 1997). Statistical analysis was carried out using SPSS-25 and Smart-PLS-4 software. The results of path analysis and factor loadings in this research showed that pessimistic attribution styles and job burnout have a positive significant direct effect on the increase of negative emotionality in teaching such as experiencing sadness, anger and fear. While the calculation of the path coefficients and factor loadings for social capital with negative emotionality in teaching showed a negative and significant direct effect. Furthermore, the calculated results of mutual effects revealed that all the observed components of job burnout have a both positive and negative significant impact on the intensity of the relationship between attributional styles and social capital with emotionality in teaching in two different directions. These results have practical implications for psychotherapy intervention and community-based programs for teachers with pessimistic attributional styles, burnout, and negative emotionality. این پژوهش باهدف مدل‌سازی معادله ساختاری هیجان پذیری در تدریس بر اساس سبک‌های اسنادی و سرمایه اجتماعی با نقش تعدیل‌کننده فرسودگی شغلی انجام شد. این پژوهش به روش توصیفی- همبستگی و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. جامعه آماری این پژوهش متشکل از تمامی معلمان مقطع متوسطه اول و دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1403- 1402 بود که از بین آنها ۳۴۱ نفر شرکت‌کننده به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از فهرست هیجان‌های معلم چن (۲۰۱۶)، پرسشنامه سبک‌های اسنادی پترسون و همکاران (1982)، پرسشنامه سرمایه اجتماعی ناهاپیت و گوشال (1998) و فهرست فرسودگی شغلی ماسلاخ و همکاران (1997) جمع‌آوری شد. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرم‌افزارهای 25-SPSS و 4-Smart-PLS انجام شد. نتایج تحلیل مسیر و بارهای عاملی در این پژوهش نشان داد که سبک‌های اسنادی بدبینانه و فرسودگی شغلی تأثیر مستقیم معنادار مثبت و سرمایه اجتماعی تأثیر مستقیم معنادار معکوس بر هیجان پذیری منفی در تدریس یعنی تجربه غم، خشم و ترس دارند (01/0 P<). همچنین، نتایج محاسبه اثرات متقابل نشان داد که تمام مؤلفه‌های مشاهده‌شده فرسودگی شغلی بر شدت رابطه بین سبک‌های اسنادی و سرمایه اجتماعی با هیجان پذیری در تدریس در دو جهت مختلف اثر مثبت و معکوس معنادار دارد (01/0 P<). نتایج این پژوهش دارای پیامدهای کاربردی برای ارزیابی و تدوین پروتکل‌های ارتقاءبخشی و آموزش ضمن خدمت در جهت اصلاح سبک‌های اسنادی، توسعه سرمایه اجتماعی، بهیود هیجان‌پذیری تدریس و کاهش فرسودگی شغلی در معلمان است. https://jep.atu.ac.ir/article_19819_29fd802f8678a9b33a6cadb3dcb93920.pdf