فصلنامه روان شناسی تربیتی

چکیده این پژوهش با هدف پیش‌بینی نشاط ذهنی بر اساس تاب‌آوری با میانجی‌گری هوش اخلاقی دانشجویان کارشناسی دانشگاه بوعلی انجام شد. طرح پژوهشی حاضر توصیفی و از نوع همبستگی با تکنیک معادلات ساختاری (رگرسیونی) بود. جامعه آماری موردمطالعه کلیه دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه بوعلی سینای همدان در سال تحصیلی 03-1402 به تعداد 6701 نفر بود. نمونه آماری با استفاده از جدول کرجسی- مورگان (1970) 364 نفر در نظر گرفته شد. نمونه آماری با استفاده از روش تصادفی طبقه‌ای نسبی با طبقه‌بندی دانشجویان بر اساس جنسیت و دانشکده انتخاب شدند. داده‌های موردنیاز با استفاده از پرسشنامه نشاط ذهنی حالتی ریان و فردریک (1997)، پرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003) و پرسشنامه هوش اخلاقی لنیک و کیل (2011) گردآوری و با استفاده از روش آماری رگرسیون خطی در متن مدل‌سازی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار SPSS و AMOS ویرایش 21 تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان داد که تاب‌آوری به‌صورت کل به میزان 0.491 واحد در تبیین واریانس متغیر نشاط ذهنی به‌صورت مثبت و مستقیم تأثیر دارد (0.01< p)؛ اما در مورد تأثیر غیرمستقیم تاب‌آوری بر نشاط ذهنی از طریق هوش اخلاقی، نتایج نشان داد که تاب‌آوری از طریق هوش اخلاقی تأثیر منفی و معناداری به میزان 0.192- واحد بر نشاط ذهنی دارد (0.05< p). همچنین تاب‌آوری به میزان 0.68 واحد در تبیین واریانس نشاط ذهنی و به میزان 0.71 واحد در تبیین واریانس هوش اخلاقی هردو به‌صورت مثبت و مستقیم تأثیر دارد (0.01< p). نهایتاً هوش اخلاقی به میزان 0.270- واحد در تبیین واریانس متغیر نشاط ذهنی به‌صورت منفی و معکوس تأثیر دارد (0.05< p).

چکیده این پژوهش با هدف مقایسه تاب­آوری و حمایت اجتماعی در نوجوانان بزهکار کانون­های اصلاح تربیت و نوجوانان عادی جنوب شهر و حومه تهران انجام گرفت. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه نوجوانان بزهکار کانون­های اصلاح تربیت شهر تهران و نوجوانان عادی مدارس راهنمایی و دبیرستان جنوب شهر و حومه تهران بود. روش نمونه­گیری در جامعه عادی به صورت خوشه­ای چند مرحله­ای انجام گرفت که 264 نفر به­عنوان نمونه در جامعه عادی انتخاب و از بین کلیه نوجوانان بزهکار کانون­های اصلاح تربیت 120نفر به­صورت تصادفی انتخاب گردیدند. برای جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه­های حمایت اجتماعی واکس (1986) و تاب­آوری کانر و دیویدسون (2003) استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که میزان تاب­آوری و مؤلفه­های حمایت اجتماعی نوجوانان بزهکار به­طور معنی­داری پایین­تر از نوجوانان عادی می­باشد. همچنین یافته­ها نشان داد که نوجوانان بزهکار مصرف کننده مواد در مقایسه با سایر بزهکاران از تاب آوری، حمایت اجتماعی و حمایت خانوادگی کمتری بهره­مند هستند. با توجه به نتایج این مطالعه، باید اقدامات مناسبی جهت افزایش سطح تاب­آوری نوجوانان و آموزش مهارت­های اساسی زندگی به آن­ها صورت گیرد و نهادهای حمایتی و قضایی باید با اقدامات تسهیلی و پیشگیرانه خود، خانواده­ها را در جهت حمایت از فرزندان توانا سازند.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه علی پنج عامل بزرگ شخصیت با تاب­آوری و هم­چنین آزمون نقش واسطه­ای تاب­آوری در رابطه بین پنج عامل بزرگ شخصیت و شادکامی انجام پذیرفت. در این پژوهش تعداد 300 نفر (169 دختر و131 پسر­) از دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله­ای به­عنوان نمونه انتخاب شدند. شرکت­کنندگان فرم کوتاه پرسش نامه نئو (NEO-FFI)، مقیاس تاب­آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) و پرسش­نامه شادکامی آکسفورد (OHI) را تکمیل کردند. ارزیابی الگوی پیشنهادی از طریق الگویابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار SPSS-21 و AMOS-21 انجام شد. به­علاوه جهت آزمودن مسیرهای واسطه­ای از روش بوت‌استراپ استفاده شد. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که الگوی پیشنهادی دارای برازش نسبتاً خوبی با داده­ها می­باشد که با انجام اصلاحاتی بهبود یافت. به طور کلی نتایج بیانگر آن بود که چهار ویژگی شخصیتی روان­رنجوری، وظیفه­شناسی، گشودگی به تجربه و برون گرایی رابطه علی مستقیم با تاب آوری دارند. هم­چنین این ویژگی­های شخصیتی رابطه علی غیرمستقیم معنی­داری با شادکامی از طریق تاب­آوری نشان دادند.