فصلنامه روان شناسی تربیتی

چکیده پژوهش حاضر با هدف ساخت و اعتباریابی مقیاس سنجش ابعاد زورگویی در نوجوانان انجام گرفت. روش مورداستفاده در ساخت مقدماتی گویه‌ها مبتنی بر مطالعه کتابخانه‌ای مفاهیم نظری و اعتباریابی از طریق متخصصان با استفاده از ضریب نسبی روایی محتوا (لاوشه، 1975) و شاخص روایی محتوا (والتز و باسل، 1981) بود. برای بررسی اعتبار و نیز ساختار عاملی مقیاس از مدل‌یابی معادلات ساختاری با استفاده از روش کمترین مربعات جزئی استفاده گردید. در بررسی روایی محتوایی از نظر متخصصان تعداد 40 گویه تهیه گردید و 35 گویه آن به تائید رسید. در بررسی اولیه با حجم نمونه 48 نفری، 3 گویه حذف و 32 گویه باقی ماند که مقیاس اولیه را تشکیل می‌داد. جامعه موردمطالعه تمام نوجوانان ایرانی در دامنه سنی 12 تا 19 سال بودند. نمونه‌گیری به شیوه در دسترس انجام گرفت و حجم نمونه 639 نفر بود. بررسی داده‌ها در تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که 29 گویه بار عاملی قابل‌قبول نشان‌داده‌اند و 3 گویه دیگر که فاقد بار عاملی موردقبول بودند، حذف شد. بررسی داده‌ها حاکی از آن بود که ساختار 3 عاملی بهترین برازش را در مدل ساختاری دارد و در مجموع 53/99 درصد از واریانس را تبیین می‌کند. تحلیل عاملی تأییدی و بررسی روایی و اعتبار گویه‌های باقی‌مانده نشان دادند که مقیاس سنجش ابعاد زورگویی در نوجوانان یک مقیاس خودگزارشی قابل‌اعتماد برای استفاده در پژوهش‌های مربوط به سنجش شیوع و تمایل به زورگویی و برتری‌طلبی است.

چکیده هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش بسته مداخله‌ای سبک زندگی بر زورگویی و تکانشگری دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه شهر شیراز بود. در این راستا، از روش آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه گواه استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان پسر در حال تحصیل در هنرستان‌های شهر شیراز بودند که به‌صورت تصادفی ناحیه دو شهر شیراز انتخاب شد و 30 نفر از آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس به‌عنوان نمونه انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. ابتدا اعضای هر دو گروه با به‌کارگیری مقیاس تکانشگری (باس و پری، 1992) و مقیاس زورگویی (اولوئوس، 1996) مورد آزمون قرار گرفتند (پیش‌آزمون). سپس، گروه آزمایشی به مدت هشت جلسه تحت آموزش بسته مداخله‌ای سبک زندگی قرار گرفتند درحالی‌که گروه گواه آموزشی دریافت ننمود. پس از اتمام جلسات گروهی، از هر دو گروه پس‌آزمون گرفته شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که پس از انجام مداخله، متغیر تکانش‌گری کلی و مؤلفه‌های آن (تکانشگری بدنی، تکانشگری کلامی، خشم و خصومت) و همچنین زورگویی و مؤلفه‌های آن (به‌خصوص شیوع زورگویی) در آزمودنی‌های گروه آزمایشی به نسبت گروه گواه کاهش معناداری داشته است؛ بر این اساس، می‌توان گفت آموزش بسته مداخله‌ای سبک زندگی بر کاهش تکانشگری و زورگویی نوجوانان مؤثر بوده و بنابراین، توصیه می‌شود که آموزش بسته مداخله‌ای سبک زندگی به‌عنوان بخشی از برنامه آموزشی مدارس در نظر گرفته شود.

چکیده پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش پیوند با مدرسه در میزان وقوع زورگویی دانش­آموزان انجام شد.روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی – همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش­آموزان دوره متوسطه اول شهر یزد می­باشد که در سال تحصیلی 1395-1394 مشغول به تحصیل بودند. از این جامعه تعداد 365 دانش­آموز با روش نمونه‌گیری خوشه­ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. داده­ها با استفاده از مقیاس پیوند با مدرسه و مقیاس زورگویی جمع­آوری و با استفاده از روش تحلیل واریانس یک‌راهه و تحلیل رگرسیون به شیوه همزمان تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین ابعاد پیوند با مدرسه و سه گونۀ زورگویی (زورگو، قربانی و زورگو / قربانی)رابطه منفی و معنادار وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که ابعاد پیوند با مدرسه به‌صورت منفی، سه گونه زورگویی (زورگو، قربانی و زورگو/ قربانی) را پیش­بینی می­کنند. همچنین نتایج تحلیل واریانس یک‌راهه نیز نشان داد که بین جنسیت و اقدام به زورگویی تفاوت معنادار وجود دارد، به‌طوری‌که پسران، بیشتر از دختران، اقدام به زورگویی می‌کنند، بیشتر از دختران، قربانیِ آن هستند و بیشتر از دختران، در نقش زورگو/ قربانی، قرار می‌گیرند.نتایج پژوهش حاضر نشان می­دهد که تقویت ابعاد پیوند با مدرسه می­تواند در کاهش پدیدۀ زورگویی مؤثر باشد.

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش هوش هیجانی بر کفایت اجتماعی و تنظیم هیجانی دانش آموزان زورگو بود. این پژوهش از نوع آزمایشی و با طرح پیش­آزمون، پس­آزمون با گروه کنترل وجامعه آماری پژوهش حاضر شامل دانش آموزان زورگو در سال تحصیلی 94-1393 بودند که به روش نمونه‌گیریخوشه‌ای چند مرحله‌ای‌ از میان جامعه آماری انتخاب شدند. برای جمع­آوری داده­ها از مقیاس تجدیدنظر شده زورگویی اولویوس، پرسشنامه کفایت اجتماعی و نسخه کوتاه پرسشنامه تنظیم هیجان استفاده گردید.گروه آزمایش در 8 جلسه تحت آموزش هوش هیجانی قرار گرفته و در طی این جلسات به گروه کنترل هیچ نوع آموزشی داده نشد.نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیری نشان داد بین دانش آموزان زورگو گروه آزمایش و گروه کنترل در کفایت اجتماعی و تنظیم هیجان تفاوت معناداری وجود دارد. به‌عبارت‌دیگر میانگین مؤلفه‌هایکفایت اجتماعی و تنظیم هیجان گروه آزمایش بعد از آموزش هوش هیجانی متفاوت است. این نتایج حاکی است که آموزش هوش هیجانی می­تواندکفایت اجتماعی و تنظیم هیجان دانش­آموزان زورگو را تعدیل نماید.