مقایسة تأثیر تکالیف نوشتاری بر تفکّر انتقادی دانش آموزان پسر سال اوّل متوسطه ملایر در درسهای زیست شناسی و مطالعات اجتماعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه ملایر

2 عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

هدف این پژوهش بررسی تأثیر تکالیف نوشتاری بر تفکّر انتقادی دانش­آموزان پسر سال اوّل متوسطة شهرستان ملایر و مقایسة تأثیر تکالیف نوشتاری در دروس زیست شناسی و مطالعات اجتماعی بوده است. برای این منظور از دانش­آموزان پسر سال اوّل متوسطه شهرستان ملایر، نمونه­ای به حجم 105 نفر، به روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چند مرحله­ای در قالب چهار کلاس انتخاب و کلاسهای انتخاب شده به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و دو گروه کنترل جایگزین شدند. برای آزمون فرضیه­های پژوهش از یک طرح شبه آزمایشی پیش­آزمون- پس­آزمون با گروه کنترل و در کل از یک طرح عاملی 2×2 استفاده شد. تفکّر انتقادی آزمودنیها در پیش­آزمون و پس­آزمون با آزمون مهارتهای تفکّر انتقادی کالیفرنیا (فرم ب) اندازه­گیری شد و پس از آن، تکالیف نوشتاری طراحی شده برای محتوای درس زیست شناسی و مطالعات اجتماعی سال اوّل متوسطه، در طول5/4 ماه و به مدت 40 ساعت آموزشی، در دو گروه آزمایش اعمال گردید. امّا گروههای کنترل، بدون دریافت تکالیف نوشتاری، به فعالیتهای معمول خود ادامه دادند. داده­ها با استفاده از تحلیل واریانس یک راهه (ANOVA)و آزمون t گروههای مستقل تحلیل شدند. نتایج تحلیل نشان داد که بین میانگین نمرات پیش آزمون تفکّر انتقادی آزمودنیها تفاوت معنی­دار وجود ندارد. ولی تحلیل نمرات پس آزمون و افزایشی (تفاوت بین نمرات پس­آزمون و پیش­آزمون) آزمودنیها نشان داد که استفاده از تکالیف نوشتاری در تدریس زیست شناسی و مطالعات اجتماعی تفکّر انتقادی دانش آموزان را افزایش داده است و این افزایش در هر دو درس زیست شناسی و مطالعات اجتماعی در سطح کمتر از 01/0 معنی دار بود. درحالی که از مقایسة میزان تأثیر تکالیف نوشتاری بر تفکّر انتقادی دانش آموزان در دو درس زیست شناسی و مطالعات اجتماعی معلوم شد که میزان این تأثیر از لحاظ آماری متفاوت نیست.

کلیدواژه‌ها


اسلامی، محسن. (1382). ارایة الگویی برای طراحی و اجرای برنامة خواندن انتقادی و بررسی اثر آن برتفکّرانتقادی ونوشتن تحلیلی دانشجویان دورة تربیت معلم تهران. پایان نامة دکترای برنامه ریزی درسی چاپ نشده، دانشگاه تربیت معلم.

اسلاوین، رابرت، ای. (1385). روان شناسی تربیتی، نظریه، و کاربست (ترجمة یحیی سیدمحمدی). تهران: روان. (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی، 2006).

پارسونز، ریچارد؛ هینسون، اسفن؛ و براون-دیبورا، ساردو. (1385). روان شناسی تربیتی: تحقیق، تدریس، یادگیری. (ترجمة حسن اسدزاده و حسین اسکندری)، تهران: عابد.

پیرتو، جین. (1385). رشد و آموزش کودکان و بزرگسالان با استعداد (ترجمة فاطمه گلشنی ونیرة دلالی)، تهران: نشر روان. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 1999).

خسروانی زنگنه، ستاره. (1381). بررسی تأثیر برگزاری جلسات پویایی گروه در کارآموزی پرستاری بهداشت جامعه بر میزان تفکّر انتقادی دانشجویان کارشناسی پرستاری. پایان نامة کارشناسی ارشد رشتة آموزش پرستاری چاپ نشده، دانشگاه تربیت مدرس.

دلاور، علی. (1380). مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی (ویرایش جدید). تهران: رشد.

سیف، علی اکبر. (1380). روان شناسی پرورشی: روان شناسی یادگیری و آموزش. (ویراست نو)، تهران: آگاه.

شعبانی، حسن. (1378). تأثیر روش حل مسأله به صورت گروهی بر روی تفکّر انتقادی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایة چهارم ابتدایی شهر تهران. پایان نامة دکتری رشتة برنامه ریزی درسی چاپ نشده، دانشگاه تربیت مدرس.

مـایرز، چت. (1374). آموزش تفکر انتقادی (ترجمه خدایار ابیلی)، تهران: سمت. (تاریخ انتشـار اثر به زبان اصلی، 1986).

 

American Philosophical Associaon. (1990). Critical thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instrument. ERIC Document Reproduction Service No. ED 315-412.

Anderson, A., Howe, C., Soden, R., Halliday, J., & Low, J. (2001). Peer interaction and critical thinking skills in further education students. Instructional Science, 29, 1-32.

Baril,C.P., Cunningham, B.M., Fordham D.R., Gardner R.L.,Wollcott S.K.(1998). Critical thinking in the public accounting Pofession: aptitudes and attitudes. Journal of Accounting Education.16, ¾, 381-406.

Case,B.(1994). Waiking around the elephant: A critical thinking strategy for decision making. The Journal of Cotinuing Education in Nursing,25(3), 101-109.

 Cohen, L., & Manion, L. (2000). Research methods in education (5td Ed). London: Routledge.

Condon, W. & Kelly-Riley D. (2004).Assessing and teaching what we value:The relationship between college-level writing and critical thinking abilities. Assessing Writing, 9, 56-75.

Elder, L. and Paul, R. (2003).Critical thinking: Teaching students how to study and learn (Part IV). Journal of Developmental Education, 27, 36-37.

Elliott, D. (1996). Promoting critical thinking in the classroom. Nurse Educator, 21(2), 49-52.

Facione, P. A. ,Facione N. C. ,Blohm, K. H. & Carol, A. F. (1998). Test Manual: the California Critical Thinking Skills Test, 1998 revised edition Millbrae, CA: California Academic Press.

Facione, P. A. Facione, N. C. (1992). Test manual: The California Critical Thinking Disposition Inventory. California Academic Press, Millbrae, C. A.

Facione, P.A. & Facione N. C. (1998).The California critical thinking skills test. The California Academic Press U.S.A.

Fitzpatrick, M. E. (1994). Enhacing critical thinking with questions. The Kansas Nurse,69(5), 10-12.

Glaser, J. (1998).Reasoning, critical thinking and the critical person: Toward a Dialogical Theory of Critical Thinking .Unpublished doctoral dissertation, The University of Melborne, Department of Philophy. 

Griffin, J & Everett J.R. (2002) .Critical thinking instruction in selected greater Los Angeles area high schools, Boston University, Dissertation Abstract International, 63, 573.

Jackson,M. C. (2001).Critical systems thinking and practice.European Journal of operational, 123,233-244.  

Johnson, B. E. (1998). Stirring up thinking. New York: Houghton Mifflin Company.

Joiner, R. & Jones, S. (2003).The effects of communication medium

 Kuhn,D.,Shaw, V., & Felton, M. (1997). Effects of dyadic interaction on argumentative reasoning. Cognition and instruction, 15, 287-315.

Mangena,A. & Chabli, M.M. (2005). Strategies to overcome obstacles in the facilitation of crutucal thinking in nurg education. Nurse Education Today, 25, 291-298.

on argumentation and the development of critical thinking, International Journal of Educational Research, 39,361-371.

Paul, R. and Elder, L. (2002 a).Critical thinking: Teaching how to study and learn (p.I). Journal of Developmental Education, 26, 36-37. 

Paul, R. and Elder, L. (2002 b). Critical thinking: Teaching students how to study and learn (P.II) .Journal of Developmental Education, 26, 34 -35.

Paul, R. and Elder, L. (2002 c). Critical thinking: Teaching students How to Journal of Developmental Education, 26, 36-37. study and learn (p.III).

Paul, R.W. & Elder, L. (2002 d).Critical thinking.New York & London: Prentice Hall.

Prirce, W. (2000). Teaching thinking online: Strategies for promoting disciplinary reasoning, intellectual growth, and critical consciousness. 6th International Confernce on Asychronous Learning Networks, November 3-5, Adelphia, MD, http :// www .alnconf2000.

Reed, J.H. (1998). Effect of a model for critical Thinking on student ahivement in primary source document analysis and interpretation, argumentative reasoning, critical thinking dispositions, and history content in a community college history course.Unpublished doctoral dissertation. College of Education, University of South Florida.

Schank, M. (1990). Wanted: nurses with critical thinking skills. Journal of Continuing Education in Nursing, 21(2), 86-89.

Schwartz, B. B., Neuman, Y. ,Gil, J. & Ilya, M.(2003). Constraction of collective and individual knowledge in argumentative activity. The Journal of the  Learning Sciences, 12(2), 219-256.

Sellappah, S., Hussey, T., Blackmore, A. M. & McMurray, A. (1998). The use of questioning strategies by clinical teachers. Journal of Advanced Nursing, 18(1), 142-148.

Simpson, E. (2002). The development of critical thinking in Saudi nurses: AnEthnographical approach. Unpublished doctoral dissertation, school of nursing, Faculty of Health, University of Queensland.

Taggart, G.L. & Wilson, A.P. (2005). Promoting reflective thinking in teachers, 50 Action Strategies. (2Ed).California: Corwin Press.

Thompson, S. D. ,Martin, L. Richards, L. & Branson, D. (2003). Assessing critical thinking and problem solving using a web-based curriculum for students, Internet and Higher Education, 6, 185-191.

Wade, C. (1995).Using writing to develop and assess critical thinking. Teaching of Psychology, 22(1), 24, 28.

Wase,V. L. & Schellens, P. J. (2003). Writing profiles: the effect of the writing mode on pausing and revision patterns of experienced writers. Journal of Pragmatics, 35, 829-853.

Wolcott, S.K., Baril, C.P., Cunningham, B.M., Fordham, D.R. & Pierre, K.S. (2002).Critical thought on critical thinking research. Journal of Accounting Education, 20, 85-108.

Woolfolk, A. (1987, 1993). Educational psychology (3, 5td Ed), Hall, Inc. New Jersey.

Woolfolk, A. (2001). Educational psychology (8thed). Boston: Allyn & Bacon.

Yeh Yu-Chu. (2004) .Nurturing reflective teaching during critical thinking instruction in a computer simulation program, Computers & Education, 42,181-194.